Mən ehtiyatda olan zabit kimi, son günlər cumhuriyyet.az saytında şərəfli yol keçmiş Əfqanıstan, Qarabağ müharibələri, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri və Təhlükəsizlik orqanları veteranı, Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr veteranları Təşkilatının sədr müavini, ehtiyyatda olan polkovnik Cəlil Xəlilova qarşı ədalətsiz və böhtan xatakterli yazılara münasibət bildirərək demək istəyirəm ki, şərəfli döyüş yolu keçmiş vətənpərvər bir zabitə qarşı, həqiqətə uyğun olmayan, tamamilə əsassız məlumatların yayılmasından böyük təssüf hissi keçirirəm.          Xatrlatmaq istəyirəm ki, mən 1985-1987-ci illərdə Əfqanistanında xidməti vəzifəmi yerinə yetirdiyim müddətdə, 1986-ci ilin yanvar ayının sonunda Əfqanistanın Bədəxşah viləyyətində Mövləvi Cəlilə qarşı hərbi əməliyatda  iştirak edən zaman Dağlıq rayon sayılan Bədəxşanın Mürqab sərhəd dəsdəsində siyasi şöbədə baş leytenant, azərbaycanlı zabit Cəlil Xəlilovla  tanış oldum. Dağlıq Bədəxşanın Mürqab sərhəd dəsdəsində xidmət edən sərhədçi  həmyerlimizi, baş leytenant Cəlil Xəlilovu mənə savadlı, hazırlıqlı və cəsarətli bir zabit kimi xarakterezə edərək təqdim etdilər. Baş leytenant Cəlil Xəlilovun düşmənlərlə sərhəddə baş verən sillahlı toqquşmada yaxından iştirak edərək gösdərdiyi igidliyi və sücayəti haqqında eşidikdə onunla qürur duydum.        Sovetlər birliyi dağıldıqdan sonra, Cəlil Xəlilov da 1991-ci ildə könüllü olaraq vətənnə dönərək keçmiş döyüşçü zabit kimi Azərbaycan Republikası təhlükəsizlik orqanlarının tərkibində olan Sərhəd Qoşunlarının yaranmasında yaxından iştirak etdi. Cəlil Xəlilov müxtəlif, yüksək vəzifələrdə xidmət göstərərək Azərbaycan Republikası Silahlı Qüvvələrinin tərkibində bu qoşun növünün formalaşmasında bilik və bacarığını əsirgəməmişdir.      1993-cü ildə Lənkaran şəhərində Əlikram Hümbətovun başçılığı altında Talış-Muğan Respublikası kimi qondarma qurumun yaradılması cəhdlərinin qarşısının alınmasında, qiyamın yatırılmasında Lənkəran Sərhəd Dəstəsinin qərərgah rəisi kimi Cəlil Xəlilovun xüsusi rolu olmuşdur. O, Əlikram Hümbətovun bandasının və özünün tərkisilah edillərək həbs olunması əməliyyatına bilavasitə rəhbərlik edən şəxslərdən biri olmuşdur. Mən o vaxt Talış Muğan separatçılarına qarşı keçirilmiş əməliyatda mayor Cəlil Xəlilovun dövlətçiliyə göstərdiyi dəyərli və əvvəzsiz xidmətlər barədə Azərbaycan Republikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinə raportla məlumat vermişdim.        Cəlil Xəlilov Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədr müavini kimi vətənimiz uğrunda şəhid olmuş insanların ailələrinə, müharibə əlillərinə, Böyük Vətən Müharibəsi, Əfqanıstan, Qarabağ müharibəsinin veteranlarına diqqət və qayğı ilə yanaşaraq, veteranların hörmətini qazanmışdır.       Cəlil Xəlilov xarici ölkələrdə keçirilmiş Beynəxalq tədbirlərdə Respublika Veteranlar Təşkilatını təmsil edərək, erməni separatçılarına qarşı çəkinmədən çıxışlar etmiş, tarixi faktlarla Azərbaycan, o cümlədən Qarabağ həqiqətlərini dünya ictimayyətinə çatdırmışdır.      Ehtiyatda olan polkovnik Cəlil Xəlilov Azərbaycan Vətəndaş Cəmiyətinin inkişafında, bu sahədə dövlət siyasətinin həyata keçirilməsində, ölkədə Veteran Hərəkatının genişlənməsində və gənc nəslə vətənpərvərlik ruhunun aşılanmasında yaxından iştirak edən ən fəal veteranımızdan biridir.            Ehtiyatda olan polkovnik Cəlil Xəlilovun Azərbaycan Resublikası Sərhəd Qoşunlarında və Azərbaycan Silahli Qüvvələrindəki xidmətləri dövlətimiz tərəfindən yüksək qiymətləndirilərək döyüş medalları və Fəxri Fərmanlarla təltif olunmuşdur.   Cəlil Xəlilov Azərbaycan Silahlı Qüvələrinin Veteranları, ehtiyatda olan hərbiçilər və keçmiş döyüşçülərlə birlikdə Azərbaycan Resublikası Prezidenti, Silahlı Qüvələrin Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyevin əmri ilə hər an səfərbər olaraq torpaqlarımızın erməni işğalçılarından azad edilməsi uğrunda yenidən döyüşlərə qatılmağa hazır olan vətənpərvər zabitlərimizdn biridir.         Şərəfli ömür yolu keçmiş və Vətənə bu gün də layiqincə xidmət edən, ehtiyatda olan polkovnik Cəlil Xəlilov kimi döyüşçü veteranlarımız gənc nəsilin hərbi vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunmasında həmişə örnəkdirlər.      SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin Fəxri əməkdaşı, Əfqanıstan, Qarabağ müharibələri, Müstəqil Dövlətlər Birliyinin Döyüş əməliyyatları, Azərbaycan Republikası Silahlı Qüvvələri və təhlükəsizlik orqanlarının veteran zabiti, ehtiyatda olan polkovnik Elşad Şabanov.   

İkinci Dünya Müharibəsində  Azərbaycan xalqının göstərdiyi şücaət və qələbəyə olan töhfəsini danmaq, inkar etmək mümkün deyil. Xalqımızın müharibədəki rolu, həm də Qafqaz cəbhəsindəki şanlı döyüşləri və Bakı neftinin strateji əhəmiyyəti daha geniş auditoriyaya çatdırılmalıdır. Onların cəsurluğu, əzmkarlığı və vətənə olan bağlılığı bu gün də bizi qürurlandırır. Azərbaycanın müxtəlif sahələrdə, xüsusilə də təbii sərvətlər və hərbi qüvvə baxımından necə mühüm rol oynadığını qeyd etmək vacibdir. Bu qəhrəmanları təbliğ etmək, gənclərin və ümumiyyətlə hər bir vətəndaşın öz vətəninə olan sevgi və bağlılığını gücləndirə bilər. Qəhrəmanların həyatları, mübarizələri və göstərdikləri fədakarlıq gələcək nəsillərə böyük bir dərsdir. Belə şəxslərin nümunəsi, gənclərin öz milli dəyərlərinə, torpaqlarına və xalqına olan məsuliyyətini artırmağa kömək edir.Bu təbliğat yalnız keçmişi yad etməklə kifayətlənmir, eyni zamanda indiki dövrdə gənclərə vətənpərvər olmağa təşviq edir. Bu mənada Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Müseyib Allahverdiyev şübhəsiz xalqının və torpağının azadlığı uğrunda fədakarlıq göstərmiş bir şəxsiyyət olaraq, müasir gənclər üçün çox böyük bir nümunədir. Belə insanlar göstərdikləri dözüm və vətənpərvərliklə gənclərə yalnız bu günü deyil, həm də gələcəkdə öz dəyərlərini qorumağın vacibliyini öyrədir. Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüş azərbaycanlı döyüşçülərimizin döyüş yollarına nəzər salmaq, həmin ənənəni gənc nəslə çatdırmaq bizim vətəndaşlıq və mənəvi-əxlaqi borcumuzdur. Azərbaycanın belə cəsur oğlanlarından biri də Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Müseyib Allahverdiyevdir. Müseyib Allahverdiyev 1909-cu ildə Qazax rayonunun Dağkəsəmən kəndində dünyaya göz açmışdır.  Müseyib Allahverdiyev 1931-ci ildə hərbi xidmətini Serqo Orconikidze adına Azərbaycan diviziyasında xidmət etmişdir.Hərb sənətinə marağını, komandir qətiyyətinə malik olduğunu görən hərbi hissə rəhbərləri onu 1933-cü ildə hərbi və siyasi hazırlıq əlaçısı kimi Tiflisdəki hərbi məktəbə göndərməyi məsləhət bilmişlər.1936-cı ildə həmin məktəbi bitirən Müseyib Abdullayev taleyini həmişəlik orduya bağlayır. Böyük Vətən müharibəsi başlanarkən könüllü olaraq ordu sıralarına yazılıb. Moskva ətrafındakı döyüşlərdən başlayaraq Macarıstanın paytaxtı Budapeşt şəhərinə qədər şanlı döyüş yolu keçmişdir. Moskva yaxınlığındakı döyüşlərdə göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Müseyib Allahverdiyev “Qırmızı Ulduz” ordeni ilə təltif edilmişdir. Xarkov uğrunda döyüşlərin iştirakçısı olmuş, Dnepropetrovsk, Zaporojye, Nikolayev, Krivoy Roq, Kirovqrad, Kişinyov şəhərlərinin azad edilməsində qətiyyətlə döyüşmüşdür. Beləliklə çox keçməmişdir ki, qvardiya kapitanı hərbi rütbəsinə layiq görülmüşdür. Müseyib Allahverdiyev Macarıstan torpağında böyük bir düşmən qrupunun ləğv edilməsində isə xüsusilə fərqlənmişdir. 13 noyabr 1944-cü ildə onun komandanlıq etdiyi batalyon düşmənin müdafiə xəttini yararaq alayın döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsini təmin etmişdir. 1944-cü ilin 1 dekabr gecəsi Müseyib Allahverdiyevin batalyonu düşmənin top atəşi altında Dunay çayını keçərək sağ sahildə gedən qızğın döyüşlərə qatımışdır. Çox məsuliyyətli və ağır döyüşdə batalyon komandiri şəxsən özü döyüşçülərin sahilə enməsini pulemyot atəşi ilə himayə etmiş, düşməni geri çəkilməyə məcbur etmişdi. Bu döyüşdə Müseyib Allahverdiyevin batalyonu 500 faşist əsgərini məhv etmiş və 2200 düşmən əsgər və zabitini əsir almış 24 silah, 36 pulemyot, 8 minaatan, 3 avtomaşın, 10 araba, 2 silah və ərzaq anbarlarını ələ keçirmişdir. Macarıstanın paytaxtı Budapeşt uğrunda gedən döyüşlərdə də Müseyib Allahverdiyevin döyüşçüləri fərqlənmişlər. Onun batalyonuna Budapeştdə mühasirədə olan alman qoşunlarının xilas edilməsi üçün tələsən 120 düşmən tankından ibarət dəstənin qarşısını almaq əmri verilmişdi. Mayorun təşkil etdiyi döyüş pusqusu nəticəsində 25 düşmən tankı və 700 əsgər və zabit məhv edilmiş, beləliklə də, düşmənin şəhərə girməsinin qarşısı qətiyyətlə alınmışdır. Ordu komandanlığının həmin xüsusi tapşırığını yerinə yetirərkən alman-faşist işğalçıları ilə döyüşlərdə göstərdiyi qəhrəmanlıq və şəxsi şücaətə görə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1945-ci il 24 mart tarixli fərmanı ilə Müseyib Allahverdiyev Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüş, “Lenin” ordeni və “Qızıl Ulduz” medalı ilə təltif edilmişdir. 1946-cı ildə ordudan tərxis olunan Müseyib Allahverdiyev uzun illər Qazax, Ağstafa, Tovuz rayonlarında rəhbər vəzifələrdə, sovet və təsərrüfat işlərində çalışmışdır. Ağstafa rayon xalq deputatları soveti sədrinin müavini, rayonlararası meşə təsərrüfatı idarəsinin direktoru olmuşdur. SSRİ Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri Sərgisinin qızıl medalına və fəxri diplomuna layiq görülmüşdür. Müseyib Allahverdiyevin döyüşlərdəki şücaəti, xüsusilə də Macarıstan torpağında düşmənin böyük bir qrupunu məhv etməsi və minlərlə əsgər və zabiti əsir alması, onun necə bir komandan və döyüşçü olduğunu bir daha nümayiş etdirir. Həmçinin, onun rəhbərliyindəki batalyonun, faşist qüvvələrinin şəhərə girməsinin qarşısını almaqla böyük bir strateji uğur əldə etməsi də döyüşçülük bacarığının və müharibə taktikasının nümunəsidir. Bu cür qəhrəmanların həyat hekayələrini gələcək nəsillərə çatdırmaq yalnız keçmişi yad etmək deyil, həm də indiki dövrün gənclərinə öz ölkələrini qorumaq və azadlığı uğrunda mübarizə aparmaq barədə dəyərli dərslər vermək deməkdir. Bu cür təbliğat həm də gənclərin vətənə, tarixə və mədəniyyətə olan bağlılıqlarını artıraraq, onların daha məsuliyyətli və vətənpərvər olmalarına səbəb ola bilər. Müseyib Allahverdiyev 1969-cu ildə dünyasını dəyişmişdir. Hazırda Ağstafa rayonunun Dağkəsəmən kəndindəki orta məktəb onun adını daşıyır. Ağstafa və Qazax rayonlarında onun adına küçələr salınmış, büstü qoyulmuşdur. Müseyib Allahverdiyev kimi igidlərin mübarizəsi və vətənə bağlılığı minlərlə insanın qəlbində əbədi iz buraxıb. Belə insanlar yalnız öz dövründə deyil, gələcək nəsillər tərəfindən də hörmətlə yad edilir. Onların vətənə olan sevgisi və fədakarlığı heç vaxt unudulmur, çünki onların qoyduğu dəyərlər və göstərdikləri qəhrəmanlıq zamanın sərhədlərini aşıb.Cəlil Xəlilov Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri   polkovnik  Cəlil Xəlilov

Rusiya Federasiyasının Prezidenti, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti və Ermənistan Respublikasının baş nazirinin imzaladıqları 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatdan, beynəlxalq humanitar hüquq normalarından irəli gələn öhdəliklərinə və humanizm prinsiplərinə sadiq qalaraq, Azərbaycan tərəfi müharibə vaxtı əsir götürülmüş erməni hərbçilərinin hüquqlarının təmin edilməsi istiqamətində üzərinə düşən vəzifələri ardıcıl olaraq yerinə yetirib. Bununla bağlı Əsir və İtkin Düşmüş, Girov Götürülmüş Vətəndaşlarla Əlaqədar Dövlət Komissiyası məlumat yayıb. Əsir düşmüş ermənilər barədə məlumatlar müntəzəm Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi və Rusiya Sülhməramlı Qüvvələrinə təqdim olunmuş, birtərəfli qaydada onların bir hissəsi azad edilib. Azərbaycanda olduqları müddətdə həmin əsirlərə zəruri tibbi xidmət və ləyaqətli davranış göstərilib, onlara ailələri ilə əlaqə saxlamaq imkanı yaradılmış və digər hüquqları təmin edilib. Həmçinin, müxtəlif səbəblərdən döyüşlər zamanı əsir düşmüş və ya girov götürülmüş Azərbaycan vətəndaşlarının vətənə qaytarılması məsələlərini daim diqqət mərkəzində saxlayaraq, Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi, Rusiya Sülhməramlı Qüvvələri və digər beynəlxalq təşkilatlarla tərəfimizdən fasiləsiz olaraq danışıqlar aparılmış və bütün mümkün başqa tədbirlər həyata keçirilib. Beynəlxalq təşkilatların və Rusiya Sülhməramlı Qüvvələri komandanlığının iştirakı ilə aparılmış danışıqlar nəticəsində erməni tərəfi ilə əsir və girovların “hamının hamıya” prinsipi əsasında dəyişdirilməsi barədə razılıq əldə olunmuş və cari il dekabrın 14-də əsir və girovların qarşılıqlı qaytarılmasına başlanılıb. Günorta saatlarında Azərbaycan vətəndaşları olan əsir və girovların, o cümlədən 2014-cü ilin iyul ayından erməni girovluğunda saxlanılan Şahbaz Quliyev və Dilqəm Əsgərovun təyyarə ilə Bakıya gətirilməsi təmin edilib. Müvafiq karantin tədbirləri həyata keçirildikdən sonra azad olunmuş şəxslər ailələrinə qovuşacaqlar. Azərbaycan tərəfi bundan sonra da humanizm prinsiplərini rəhbər tutaraq, əsirlərin, girovların və meyitlərin dəyişdirilməsi üçün üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirəcək.

Prezident İlham Əliyev 13 fevral 2026-cı il tarixində  “France 24” telekanalına müsahibəsində 2023-cü ilin anti-terror əməliyyatı nəticəsində ələ keçirilən və Bakıda məhkəmə qarşısına çıxarılan erməni separatçıları ilə bağlı çoxsaylı sualları cavablandırıb. Öncə erməni separatçılarını məsum, günahsız adamlar kimi təqdim etməyə çalışan fransız jurnalistə onların törətdiyi ağır cinayətlər haqqında məlumat verən İlham Əliyev, sözügedən şəxslərin heç də əbəs yerə həbs edilmədiyini xatırladıb. Bunun ardınca separatçıların əfv edilməsinin mümkünlüyü ilə bağlı telekanal əməkdaşının israrlı suallarına qətiyyətlə “yox” deyən dövlət başçısı, hər hansı bağışlanılmanın mümkün olmadığını bildirib. Prezident İlham Əliyev bir kəs daha bütün dünyanın gözü önündə bəyan edib ki, erməni faşizmi alman faşizmindən daha qəddar, amansız və anti-insani mahiyyətə malikdir. Nürnberq məhkəməsinin qərarı ilə alman faşistlərinin ölüm hökmünə məhkum edildiyinə diqqət çəkən dövlət başçısı, o zaman da faşistlərin haqlı olaraq əfv edilmədiyini qeyd edib. Prezident İlham Əliyev sözlərindən məlum olub ki, Nürünberq kimi Bakı da faşistləri əfv etmək niyyətində deyil və belə bir əfv sadəcə mümkünsüzdür. Xatırladaq ki, bir neçəsi ömürlük həbs cəzası alan erməni separatçılarının xalqımıza qarşı ağır cinayətlər törətməsi ilə bağlı yüzlərlə şahid ifadəsi, sübut və fakt mövcuddur. Bundan başqa, separatçılar törətdikləri cinayəti qismən və ya tamamilə etiraf edib ki, bu da onlara qarşı irəli sürülən iddiaların, həmçinin onlara verilən cəzaların tamamilə əsaslı olduğunu göstərir. İlham Əliyevin “France 24” telekanalına separatçılarla bağlı verdiyi açıqlamadan çıxarılması gərəkən başqa nəticə də var. Dövlət başçısı separatçıların heç bir halda azad edilməyəcəyini bildirməklə bütün dünyaya, xüsusilə də ermənipərəst güclərə aydın bir mesaj verdi: Azərbaycan bütün digər məsələlərdə olduğu kimi bu məsələdə də ona edilən heç bir təzyiqə boyun əyməyəcək, verdiyi qərarın arxasında duracaq! İlham Əliyevin verdiyi bu mesaj göstərir ki, 44 günlük Vətən müharibəsində hərb meydanında yüksələn “Dəmir yumruq”, bu gün diplomatiya meydanında anti-Azərbaycan qüvvələri ilə mübarizədə də eyni əzəmətlə ucalmaqda, milli maraqlarımızı qətiyyətlə müdafiə etməkdədir. Heç nədən qorxmadan, heç kimdən çəkinmədən... Seymur ƏLİYEV