Sovet İttifaqının 40-cı ordusu Əfqanıstan ərazisində olduğu 10-il müddətində  416 iri miqyaslı hərbi əməliyyatlar keçirib15 fevral 1989-ci il tarixi, Sovet ordusunun sonuncu əsgərinin Əfqanstandan çıxması günüdür. Artıq həmin tarixdən 28  il keçir. Həmin vaxt Əfqanstandan sovet qoşunlarının tərkibində çıxmış, Əfqanstan və Qarabağ müharibəsinin veteran,  Azərbaycan Respublikası “Beynəlmiləlçi Əlil Döyüşçülər” Fondunun Prezidenti, Sərraf Orucov  Əfqanıstan müharibəsi barədəsində ətraflı məlumat verərək bildirib ki,  25 dekabr 1979-cu il tarixindən 15 fevral 1989-cu il tarixinə kimi SSRİ-nin 40-cı ordusu Əfqanıstan ərazisində olub, 10 il müddətində beynəlmiləlçilik missiyasını yerinə yetirərək 416 irimiqyaslı hərbi əməliyyatlar keçirib. İlk hərbi əməliyyat “ALFA”- dəstəsi tərəfindən həyata kemirilmiş“Ştorm-333” (Əfqanıstan rəhbərliyinin qırğınsız–təlfatsız devirmək və sarayı tutmaq) əməliyatı uğurla yerinə yetirilmişdir. Ən böyük əməliyyatlardan biri isə “Maqistral” əməliyyatı 1987-1988-ci illərdə kənd təsərı mallarını manesiz daşımağa mane olan qruplaşmaları dəf etmək üçün keçirilib. 10 il müddətində SSRİ-nin tərkibində olan keçmiş müttəfiq respublikalardan 68 millətin nümayəndəsindən ibarət 620 min hərbçi əməliyatlarda iştirak edib. Bundan əlavə 525 min əməkdaş SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsindən, 5 min nəfərə yaxını isə SSRİ DİN-dən xidmət edib! Bunlardan 547 min nəfər döyüş əməliyyatlarında iştirak edib, 21 min nəfər işçi və qulluqçu əmək fəaliyyəti ilə məşqul olublar.        Əfqanıstanda döyüşlərdə və hərbi əməliyatlarda Sovet ordusunun 14453 nəfəri həlak olub, 292 nəfəri itkin düşüb, 5753 nəfəri isə müxtəlif dərəcəli bədən xəsarəti alaraq yaralanıb. İtkilər bununla da bitməyib. Əfqanıstandan qayıtdıqdan sonra da 3203 nəfər hərbçi aldıqları yaralar nəticəsində sonralar dünyasını dəyişib. Əfqanıstanda ümumi döyüşlərdə və keçirilmiş hərbi əməliyatlarda Sovet Ordusunun 86 əsgər və zabiti Sovet İttifaqı Qəhramanı adına layiq görülüb (bunlardan 25 nəfəri ölümündən sonra) 200 minə yaxını isə müxtəlif döyüş orden və medallarla təltif olunub.        Sovet İttifaqı Əfqanıstan Demokratik Respublikasına dəstək olaraq 10 il müddətində təxminən 800 milyon ABŞ dolları yardım göstərib. Sovet İttifaqı Əfqanıstanda 40-cı ordunun saxlanması və hərbi əməliyyat xərcləri isə 3 miliyard ABŞ dollarından çox olub.  Sovet ordusunun Əfqanıstan müharibəsində 147 tank, 1314 zrehli transpartyor, 433 artileriya sistemi, 118 təyarə və 333 vertolyot itkisi olub.                                                                                                   Məlum Cenevrə razılaşmasına əsasən 40–cı ordunun Əfqanıstandan çıxarılmasına 1988-ci il 15 mayda başlanılıb və bu proses 15 fevral 1989-cu ildə başa çatıb. Məhz bu gün münasibəti ilə MDB-yə üzv olan dövlərtlərdə, eləcə də Azərbaycanda keçmiş Əfqanıstan döyüşçüləri hər il bu günü müxtəlif tədbirlər təşkil edərək təntənəli surətdə yad edirlər       Xatırlatmaq istəyirik ki, Azərbaycandan 7500 nəfər azərbaycanlı döyüşçü Əfqanıstan müharibəsində iştirak edib.   Onlardan 208 nəfəri hərbi əməliyatlarda həlak olub, 450 nəfəri əlil olub, 7 nəfəri isə itkin düşüb. Bundan əlavə 1400 nəfər Azərbaycan vətəndaşı müxtəlif vəzifələrdə  mülkü işlərdə xidmət edib.        Əfqanstan müharibəsi biz əfqan veteranlarını üçün cəsurluq, qorxmazlıq, mərdlik, fədakarlıq və igidlik  ali məktəbi olmuşdur. Məhs bu məktəbin sayəsində,  Azərbaycanın Əfqanstan veteranları, Vətənimizə, torpağımıza olan sevgisini bir daha nümayiş etdirərək təcrübəli keçmiş doyüşçü kimi, Azərbaycanın Milli Ordusunun yaranmasında xususi fəallıq göstərmişlər.        Xususi ilə qeyd edərək xatırladmaq istəyirəm ki, 2 noyabr 1993-cü il tarixində Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycanda hakimiyyətə gəldikdən sonara həmrəylik nümayiş edib televiziya vasitəsi ilə xalqa müraciət edərək,  Azərbaycan Respublikasının bütün vətəndaşlarını həmrəyliyə, birliyə dəvət edən vaxt, Əfqanstan döyüşçülərinin 4500 nəfəri Vətənimizə, torpağımıza olan sevgisini bir daha nümayiş etdirərək, təcrübəli keçmiş doyüşçü kimi Ulu Öndərin çağırışına kütləvi şəkildə səs verib, Azərbaycanın Milli Ordusunda ilk xüsusi təyinatlı döyüş batalyonu təşkil edərək, Qarabağda torpaqlarımızın yadelli erməni işğalçılarından azad olunması üçün fədakarcasına döyüşmüşdür. Onlardan 76 nəfəri şəhid, 45 nəfəri əlil olub, 6 nəfəri isə itkin düşüb.       Əfqanıstan döyüşçülərindən 7 nəfəri Qarabağda erməni işğalçılarına qarşı gedən qızğın döyüşlərdə göstərdikləri qəhrəmanlıqlara görə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı adına layiq görülüb, 37 nəfər Azərbaycan Bayrağı Ordeni, onlarla əfqan döyüşçüsü isə müxtəlif döyüş medalları ilə təltif olunublar. Hal- hazırda da keçmiş Əfqanıstan döyüşçüləri Azərbaycanın Silahlı Qüvvələrində yüksək rütbəli müxtəlif vəzifələrdə xidmət edirlər.       Yadelli işğalçılar və onların havadarları bilməlidirlər ki, Azərbaycan daha 1988-1993-cü illərin Azərəbaycanı deyil. Onun iqtisadiyyatı, hərbi potensialı və qüdrəti günü-gündən güclənməkdədir. Artıq Azərbaycanın Ordusu da 1992-1993-cü illərdəki ordu deyil. Azərbaycanın NATO standartlarına uyğun, qüdrətli ordusu formalaşmışdır. Əgər birinci Qarabağ savaşında Azərbaycan Ordusunda azsaylı hərbçi mütəxəsislər döyüşürdülərsə, indi onların sayı 10 minlərlədir.        Əgər işğal olunmuş torpaqlarımızın işğaldan azad olunması istiqamətində aparılan  sülh danışıqları nəticə verməzsə, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyev hərb variantından istifadə edib müharibə əmrini verərsə, onda biz-keçmiş Əfqanstan müharibəsinin döyüşçüləri Qarabağda işğal olunmuş torpaqlarımızın ermənilərdən təmizləyib azad etmək üçün yenidən döyüşməyə hazırıq!       Biz bu ağır yükü və problemi gənc nəsilə saxlamamalıyıq! Fursətdən istifadə edərək, Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi, torpaqlarının ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olmuş və Əfqansdanda beynəlmiləlçilik borcunu yerinə yetirərkən həlak olmuş döyüşçülərə Allahdan rəhmət diləyərək, veteran həmkarlarımı Əfqanstandan sağ-salamat doğma vətənə döndükləri üçün təbrik edir, onlara həyatda uzun ömur can sağlığı arzu edirəm.   VƏLİ  VƏLİYEV

“Şəhid Ailələrinə Yardım və Hüquqlarının Müdafiəsi” İctimai Birliyi “Şəhid ailələri, müharibə veteranları və əlillərin sosial problemlərinin həllinə ictimai dəstək” layihəsi çərçivəsində Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatında tədbir keçirib. Tədbirdə Birliyin sədri, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yanında İctimai Şuranın üzvü Rövşən Ağamalıyev çıxış edərək müəllifi olduğu layihə çərçivəsində görülən işlərdən danışıb. Qeyd edib ki, Qarabağ müharibəsi əlilləri, müharibə veteranları və şəhid ailələrinin sosial problemlərinin həlli daim dövlətin diqqət mərkəzindədir. Respublikamızda dayanıqlı iqtisadi inkişafa paralel olaraq daim güclənən sosial siyasət kursu Qarabağ müharibəsi əlilləri və şəhid ailələrini də əhatə edir. Hazırda şəhid ailələri, müharibə veteranları və əlillərin mənzil probleminin həlli istiqamətində mühüm addımlar atılır. Bu təbəqədən olan şəxslərin mənzil almaq üçün lazımi sənədlərin toplanması və siyahıya düşmək qaydaları barədə maarifləndirilməsi məqsədilə xüsusi sayt yaradılıb. Saytda bunun üçün tələb olunan bütün sənədlərin siyahısı yerləşdirilib. Həmçinin yaradılmış “qaynar xətt”ə də müraciət etmək imkanı yaradılıb. Respublika Veteranlar Təşkilatının sədr müavini, ehtiyatda olan polkovnik Cəlil Xəlilov bildirib ki, bu gün şəhid ailələrinin, müharibə veteranlarının, əlillərin sosial problemlərinin həlli dövlətin daim diqqət mərkəzindədir. Prezident İlham Əliyevin bu təbəqələrdən olan insanların sosial rifah halının yaxşılaşdırılması məqsədilə ardıcıl imzaladığı fərman və sərəncamlar, dövlətimizin başçısının tapşırığı əsasında ildən-ilə gücləndirilən mühüm sosial proqramlar onların etibarlı sosial müdafiə sistemi, hərtərəfli dövlət qayğısı ilə əhatə olunmalarına şərait yaradıb. Bu tədbirlər sırasında Qarabağ müharibəsi əlilləri və şəhid ailələrinin yeni mənzillərlə təminatı mühüm yer tutur. C.Xəlilov deyib ki, Respublika Veteranları Təşkilatı da şəhid ailələrinin, müharibə və silahlı qüvvələr veteranlarının, əlillərin tibbi-sosial məsələlərinin həlli istiqamətində səylə çalışır. Digər çıxışlarda da bu istiqamətdə görülən işlərdən danışılıb, Azərbaycan dövlətinin bu sahəyə diqqət və qayğısının minnətdarlıq hissi ilə qarşılandığı vurğulanıb.

Məlum olduğu kimi, Vaşinqtonda bir qrup radikal şəxs təxribat xarakterli hərəkətlərə yol verib. Anti-milli radikal qrupun nümayəndələri  təxribat törətməyə cəhd edərək Azərbaycan dövlətinin rəhbərliyinə qarşı təhqiramiz və qeyri-etik ifadələr səsləndirib, həmçinin, mühafizə olunan əraziyə daxil olmağa çalışıblar. Radikal qrupun təxibatlarının qarşısı Prezidentin təhlükəsizlik xidməti və ABŞ polisi tərəfindən uğurla alınıb, radikal şəxslər ərazidən uzaqlaşdırılıb. Dostunu mənə göstər, kim olduğunu deyim! Vaşinqtondakı təxribatın qarşısnın alınmasından dərhal sonra ermənipərəst qüvvələr radikalların müdafiəsinə qalxıblar. İlk reaksuya isə ermənilərin ANCA təşkilatından gəlib. Mühafizə olunan əraziyə daxil olmağa çalışan, qeyri-etik ifadələr səsləndirən radikalların məhz ermənilər tərəfindən müdafiə edilməsi məlum olaylarda kimin maraqlı olduğunu göstərir. ANCA-nın radikallarla bağlı verdiyi bəyanat sübut edir ki, anti-milli qüvvələrin bu davranışı yalnız və yalnız ermənilərin dəyirmanına su tökür. Elə bu səbəbdən də məhz onlar ABŞ qanunlarına meydan oxuyan, mənəviyyat tanımayan dağıdıcı davranışları müdafiə edir, bu təxribatda maraqlı olduqlarını əsla gizlətmirlər. ANCA-nın ardınca Xocalı soyqırımını inkar edən, ölkəmizə qarşı 907-ci düzəlişin müəlifi olan Frenk Pallone də radikalların müdafiəsinə qalxıb ki, bu da məlum təxribatlarla ermənipərəst cəbhə arasındakı əlaqədən xəbər verir. “Dostunu mənə göstər, kim olduğunu deyim” məsəlində olduğu kimi, təxribatçıların ermənilər tərəfindən müdafiə edilməsi, onların xalqımızın tarixi düşmənləri ilə eyni maraqlara xidmət etdiyini göstərir. Bu, yalnız Prezidentə deyil, bütün Azərbaycana edilən hücumdur! Qeyd edək ki, təxribatçıların Prezident İlham Əliyevin qaldığı hotelə daxil olmaq istəmələri, habelə, dövlət rəhbərliyinin ünvanına səsləndirilən təhqirlər yalnız Müzəffər Ali baş Komandana edilən hücum deyil. Bu, bütün Azərbaycana, onun hər bir vətəndaşına edilən hücumdur. Çünki İlham Əliyevi prezident edən Azərbaycan xalqının verdiyi səs olub. O, bütün Azərbaycan xalqını, onun hər bir fərdini təmsil edir. Belə olan halda dövlət rəhbərliyinin ünvanına səsləndirilən hər bir həqarət, həm də xalqın ünvanına səsləndirilən təhqir deməkdir. Nə qanun, nə də əxlaq xalqı təhqir etməyə icazə vermir. Çünki xalq müqəddəsdir və o, hər zaman hər cür təhqirin, hər cür həqarətin fövqündədir. Vaşinqton təxribatı ayıq və güclü olmağımızın zəruriliyinə sübutdur Vaşinqtonda yaşanan təxribat və bu təxribatın qarşısının Prezidentin təhlükəsizlik xidməti tərəfindən qətiyyətlə alınması, ayıq və güclü olmağımızn nə qədər vacib, nə qədər həyati əhəmiyyət kəsb etdiyini sübut edir. Baş verən olay göstərir ki, anti-Azərbaycan qüvvələri hələ də öz məkirli niyyətlərində qərarlı, hələ də fəaldırlar. Buna görə də xalqımız hər zamankı kimi bu gün də təxribatçı qüvvələrdən özünü, dövlətini və Prezidentini qorumaq üçün həmrəy olmalı, birlik və bərabərlik sərgiləməlidir. Dövlət və xalq olaraq tərəqqi və təhlükəsizliyimizin başqa yolu yoxdur. Seymur ƏLİYEV  

  Мы живем в эпоху глобализации, в эпоху формирования единого культурного и экономического пространства в мире. В этих условиях Организация Объединенных Наций призывает государства к политическому согласию, к решению спорных вопросов на основе международного права. Однако эти призывы не выполняются. Резолюции Совета безопасности ООН не признаются многими странами. В мире сохраняется политический хаос и  право сильного. Но мы продолжаем возлагать надежды на ООН. Надеемся на его должное реформирование. Не случайно на необходимость этого обратил особое внимание наш Президент  - Ильхам Алиев в своем выступлении на последней сессии Генеральной ассамблеи ООН. Для нас азербайджанцев это не схоластический вопрос. Армения, оккупировавшая 25 лет назад  20 процентов нашей территории  до сих пор не выполняет 4 резолюции ООН о безоговорочном выводе своих войск с азербайджанских земель. Немецкому философу Иммануилу Канту в ХYIII веке казалось реальным время, когда наступит социальная гармония, вечный мир на Земле. Наш великий поэт – Самед Вургун, находясь под впечатлением  жестокостей фашизма, беспрецедентных человеческих трагедий в годы второй мировой войны, в пьесе «Человек» пытался ответить на вопрос: «Когда же победит разум на этом свете?» Он связывал торжество гуманизма с развитием разума. Мыслители прошлого видели в культуре, в продуманной социализации индивида главное средство исправления природных пороков человека, необходимое условие морального совершенствования человеческого рода, которое позволит достигнуть предотвращения социальных катаклизмов и  мира между народами. К сожалению, человечество в моральном, нравственном отношении далеко не продвинулось со времен Канта. И реанимация идеологии фашизма сейчас еще раз свидетельствует об этом. Фашизм является квинтэссенцией антигуманных социально-политических установок, проявлявшихся  в разные времена. Неофашизм наших дней опирается на каноны «классического фашизма» ХХ века, но становится  более изощренным. По существу, он противостоит тенденциям глобализации, но пытается использовать формы, технологии глобализации для распространения своей идеологии по всему миру. Особенно это касается таких вопросов как искусственное формирование мононациональных государств, пропаганда шовинизма, антимультикультурализма и т.п.  Само понятие фашизма восходит в начало ХХ века, в Италию и означает «союз, связка, объединение».  Фашистами называли сторонников крайне правого политического движения, во главе которого стоял небезызвестный  своими деяниями - Муссолини. Это понятие со временем обобщилось и приобрело чудовищный  смысл, направленный на разъединения людей по национальному признаку, против права целых народов на жизнь, против человечности. Фашисты не просто ярые националисты, шовинисты, а выступают за милитаристский национализм, для них неприемлем и либерализм, и коммунизм, они за правление диктаторского типа. Их идеология в принципе оправдывает ксенофобию, расизм и геноцид целых народов.  Если в начале XX века   фашизм не имел особого политического  значения и не выходил за пределы Италии, то уже в 30 - 40-е годы прошлого столетия он охватил почти всю Европу, стал основой политики Гитлера, идеологической  предпосылкой Второй мировой войны. Мы не можем не обращать внимания на пробуждение фашизма в современной Армении. У армянских фашистов - прошлых и настоящих - одна цель: уничтожить на земле весь тюркский мир. Это они не скрывают. Об этом свидетельствуют  их программы, разнообразные публикации, которыми насыщены  средства массовой информации Армении.  В далеком 1878 году в Швейцарии была создана армянская националистическая организация "Гнчаг". В программе этой партии было записано: "Убивать турок и курдов в любых условиях». В 1890 году в г.Тифлисе появилась другая армянская националистическая организация "Дашнакцутюн". Обе эти организации тайно поддерживались в то время «Великими державами», которые полагали  с их помощью подрывать устои Османской империи. Неприглядная роль в формировании армянского фашизма принадлежит армянской церкви, неизменно внушающей догму об «исключительности армян». Ложная вера в национальную исключительность способствует социальной несправедливости по национальному признаку. Особым зверством отличалась деятельность армянских фашистов по отношению к населению Азербайджана. Здесь они придерживались тактики  - выжженной земли и истребления населения. Это  было реализовано в начале ХХ века (1905, 1914-1915, 1918 г.г.) в разных регионах Азербайджана. На глазах нашего поколения  в 1992 г. армянские войска захватили азербайджанский город Ходжалы и уничтожили всех его жителей. Этот бесчеловечный акт геноцида был совершен под непосредственным руководством Сержа Саргсяна. Вот что он говорит по этому поводу в одном из своих интервью: "До Ходжалы азербайджанцы думали, что с нами можно шутки шутить, они думали, что армяне не способны поднять руку на гражданское население. Мы сумели сломать этот стереотип". Если учесть еще насильственное переселение сотен тысяч азербайджанцев в конце 40-х годов из Армении в Азербайджан, то можно сказать, что весь ХХ век армянские фашисты издевались над азербайджанским народом, захватывали  обширные территории,  присваивали материальные и культурные ценности. И все это осталось безнаказанным, сошло им с рук. Парадоксально, что при этом  армяне предстают перед мировым сообществом в образе великомучеников, представителей древней благородной нации. Вследствии неустанной  информационной деятельности своей диаспоры, в представлении европейского (да и российского) обывателя армянин – остается ангелом; турок, азербайджанец  – убийцей. Программы армянских политических партий, средств массовой коммуникации (включая церковные издания) преследуют цель - формировать в мире антитюркские, антиазербайджанские настроения; обосновать в общественном сознании установку  об исключительности армянской нации, оправдывать претензии на территории Турции, Азербайджана, Грузии,  южных регионов  России и Украины. Надо сказать, что целый ряд армянских политиков предпринимают  попытки для отмежевания от идеологии фашизма. Так, экс-президент Армении Левон Тер-Петросян опубликовал целый ряд материалов, доказывающих, что нынешний президент Армении Серж Саркисян и Республиканская партия Армении стоят на неонацистском учении Гарегина  Нжде . В свое время жертвой фашиста Гарегина Нжде стали десятки тысяч азербайджанцев в горах Зангезура. Впоследствии он перебрался в Европу, вошел в доверие к Гитлеру и пользовался его особым покровительством. В 1948 году Нжде, как военный преступник, был приговорен к 25 годам заключения и скончался в 1957 году во Владимирском централе. Сейчас правительство Армении возвело Гарегина  Нжде  в ранг великого полководца и национального героя. В целом можно сказать, что  захват чужих территорий,  массовое изгнание  местного населения из родных краев, учинение политики страха и геноцида являются  главными атрибутами фашизма. Сложность преодоления фашизма в том, что он имеет не только социально-политические, экономические, но и антропологические корни. В общественном сознании убийство человека всегда считалось тяжким грехом. Однако люди и в древние времена прибегали к насилию и убивали друг друга, и сейчас продолжают делать это. Ни один вид на планете не убивает столько себе подобных, как это делает человек. Более того, при деградации социальных условий, экстремальных ситуациях человек может убивать жестоко и с упоением. Обратите внимание,  в  наше время многие добровольно едут в те места, где жестокость и убийства поощряются, так пополняются ряды ИГИЛ, ряды, так называемых, "ополченцев" в Карабахе. Выдающиеся мыслители прошлого размышляли о путях преодоления человеческой агрессии. Они видели главное средство исправления пороков человека в воспитании, образовании, основанной на  гуманистических ценностях. Итальянский поэт и мыслитель  Данте в XIY веке, призывая людей к  гуманизму, писал: «Не для того вы были созданы, чтобы жить подобно животным А для того, чтобы следовать по пути познания и добродетели». Абсурдность войн, ценность каждой жизни человек начинает глубже понимать с возрастом. Можно сказать, что мудрость в определенный момент восстает против насилия, против гибели людей ради надуманных политических, религиозных и иных целей. Не случайно умудренные жизненным опытом ветераны  остро переживают конфликты и войны. Это обстоятельство имеет особую значимость. Ведь ветераны представляют собой ключевую социальную силу, формирующий духовный климат, нравственные ориентиры для новых поколений.        Не случайно  наш совет ветеранов счел своим долгом подключиться к процессам социализации индивида. Мы поддерживаем  повышение эффективности образования, его качества,  развития методов и подходов формирования нравственной  личности. В центре государственной политики Азербайджана  находятся вопросы мультикультурализма. Речь идет о соблюдении прав каждого человека на свободу вероисповедания, на сохранение своего языка, национальных традиций, культуры. И наша организация непрестанно уделяет этим вопросам (очень важным для многонационального Азербайджана) пристальное внимание. Политика мультикультурализма, по существу, нейтрализует сепаратизм  -  предпосылку региональных конфликтов.  Как известно, в Преамбуле Устава ЮНЕСКО провозглашается, что «мысли о войне возникают в умах людей, поэтому в сознании людей следует укоренять идею защиты мира». Простые, гениальные слова. Давайте осознаем смысл этих мудрых слов и будем бороться  всеми силами за их реализацию. Благодарю за внимание!