Cəlil Xəlilov: “44 günlük Vətən müharibəsində əldə edilən şanlı qalibiyyət ordumuzun güc və qüdrətinin bariz nümunəsidir”   Bu gün Azərbaycan Respublikasının NATO-nun “Sülh Naminə Tərəfdaşlıq” (SNT) Proqramına qoşulmasının 27-ci ildönümüdür. 1994-cü ilin bugünündə “Sülh Naminə Tərəfdaşlıq” Proqramına qoşulan dövlətimiz, dünyanın bir sıra bölgələrində sülhyaratma missiyasında yaxından iştirak edib, bu sahədə böyük uğurlara imza atıb.   Bununla bağlı saytımıza açıqlama verən Respublika Veteranlar Təşkilatının sədr müavini, polkovnik Cəlil Xəlilov Azərbaycanın NATO ilə əməkdaşlığının böyük perspektivə malik olduğunu vurğulayıb:   “Azərbaycan dövləti 1994-cü ildə NATO-nun “Sülh Naminə Tərəfdaşlıq” Proqramına qoşulandan sonra dünyanın bir sıra qaynar nöqtələrində sülhün, təhlükəsizliyin təmin edilməsində iştirak edib, ən müxtəlif coğrafiyalarda sülhün təmin edilməsi prosesinə böyük töhfələr verib. Hansı ki, Azərbaycan sülhməramlılarının fəaliyyəti NATO rəhbərliyi tərəfindən də hər zaman təqdirlə qarşılanıb, onların fədakarlığı, nümunməvi xidməti məxsusi olaraq qeyd edilib. Xatırladım ki, bir müddət öncə ABŞ-ın dövlət katibi Prezident İlham Əliyevlə telefon söhbətində Azərbaycanın Əfqanıstanda sülhməramlı missiyada iştirakını yüksək qiymətləndirdi, sülhməramlılarımızın fəaliyyətindən məmnunluqla söz açdı. Bu, Azərbaycan ordusuna, onun peşəkarlığına verilən qiymətdir və təbii ki, Azərbaycan ordusunun bu səviyyəyə çatmasında ən böyük pay sahibi məhz ölkə başçısıdır.   Azərbaycan dövləti bu gün də “Sülh Naminə Tərəfdaşlıq” Proqramı çərşçivəsində öz fəaliyyətini davam etdirməkdə, dünyada sülhün və təhlükəsizliyin təmin edilməsində aktiv iştiak etməkdədir. Ümumiyyətlə, Azərbaycan-NATO əməkdaşlığının böyük perspektivə malikdir və bu əməkdaşlıq hər iki tərəfin maraqlarına tamamilə uyğundur.   Bildiyiniz kimi, Azərbaycan Ali Baş Komandanın xidməti sayəsində sadəcə regionun deyil, bütün dünyanın ən güclü ordularından birini malikdir. Azərbaycan ordusunun 44 günlük Vətən müharibəsi, bu müharibə zamanı sərgilədiyi qəhrəmanlıq bunu bir daha sübut etdi. Təsadüfi deyil ki, ordumuzun Vətən müharibəsində göstərdiyi hərbi məharət, ən müasir hərbi texnologiyaların real döyüş əməliyyatında müvəffəqiyyətlə tətbiqi, yüksək fiziki hazırlıq və digər amillər NATO-ya üzv olan aparıcı dövlətlər tərəfindən də diqqətlə öyrənilməkdədir. Bu faktın özü Azərbaycan ordusunun gücündən, onun döyüş hazırlığının səviyyəsindən xəbər verir.   Azərbaycan NATO ilə əmədkaşlıqda maraqlıdır və bunun üçün bütün gərəkli addımları atır. Lakin biz çox istərdik ki, NATO, o cümlədən bu quruma üzv olan dövlətlər Azərbaycanın haqq işinə dəstək versinlər. Azərbaycan xalqına qarşı ağır hərbi cinayətlər törədən Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyinin beynəlxalq hüquq müstəvisində cəzalanması təmin edilsin. Ermənistan müharibədə məğlub olsa da, minalanmış ərzilərin xəritəsini ölkəmizə vermir. Bunun özü təxribat və müharibə cinayətidir. Yaxşı olar ki, NATO dövlətləri bu məsələdə Ermənistana təzyiq göstərsin, regionda sülhün və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsində yaxıdnan iştirak etsin.   Bu gün Azərbaycan dövləti öz ordusunun gücləndirməkdə, onun döyüş hazırlığı səviyyəsini inkişaf etdirməkdə davam edir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyev də dəfələrl bəyan edib ki, Silahlı Qüvvələrimizin inkişafı, möhkəmləndirilməsi prosesi bundan sonra da davam edəcək, ordumuzun dünyanın ən müasir silah və hərbi texnikası ilə təchiz edilməsi diqqət mərkəzində saxlanılacaq.   Azərbaycan ordusu 44 günlük Vətən müharibəsində Ermənistan ordusunu ağır məğlubiyyətə uğradaraq işğalçıları ölkədən qovsa da, erməni faşizminin nə qədər xəbis, təhlükəli, məkirli olduğu hər kəsə məlumdur. Bu gün Ermənistan daxilindəki bəzi qüvvələr revanşist çağırışlarla çıxış edir. Bütün bunlar bir daha göstərir ki, Azərbaycan ordusu hər zaman istənilən təxribatın qarşısını almağa hazır olmalı, bundan sonra da Azərbaycan torpağına göz dikənlərə öz yerini göstərməlidir. Mövcud reallıqlar bizdən daim ayıq-sayıq olmağı, ordumuzun döyüş hazırlığını, güc və qüdrətini qoruyub saxlmağı tələb edir.   Düşmən 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan ordusunun gücünü, onun “Dəmir yumruğ”unun ölümcül zərbəsini hiss etdi. Ermənistan Qarabağdakı rüsvayçı məğlubiyyətindən  dərs almalı, nəticə çıxarmalıdır. Ermənistan anlamalıdır ki, “Dəmir yumruq” yerindədir və onunla növbəti qarşılaşma bu ölkənin mövcudluğunu sual altında qoya bilər”.   Seymur ƏLİYEV

      Мероприятия в области социального обеспечения ветеранов  В Баку есть места, которые несут в себе память о доброте, заботе и внимании. Одно из таких мест — дом престарелых, возникший благодаря человеку, чьё имя сегодня кажется легендой: Гаджи Гаджиага Дадашов. На первый взгляд это всего лишь социальное учреждение, но именно Дадашов стал первым, кто основал дом для престарелых в Азербайджане.   В современном Азербайджане социальную систему невозможно представить   без Первой леди, Президента Фонда Гейдара Алиева Мехрибан ханым Алиевой.  Личная миссия, именно её деятельность стала символом милосердия в Азербайджане. Фонд Гейдара Алиева определил одним из приоритетов помощь людям старшего поколения, ветеранам, инвалидам войны и труда, детям-сиротам — всем тем, чьи судьбы требуют особой заботы и внимания.Под четким руководством Мехрибан ханым Алиевой в пансионатах и социальных учреждениях начались масштабные программы реконструкции зданий, создание новых реабилитационных центров, оснащение их современными медицинскими оборудованиями, организация культурных встреч, новогодних мероприятий, праздников, обеспечение современными средствами ухода. Мехрибан ханым Алиева заложила основу новой культуры социальной ответственности. В этой деятельности ей помогают дочери — Лейла Алиева и Арзу Алиева.  В проекты, которые готовят Лейла Алева и Арзу Алиева в сфере заботы и поддержки входят регулярные визиты в дома престарелых, сиротские учреждении, реабилитационные центры, также инициативы по обеспечению детей и пожилых людей необходимой помощью, одеждой, лекарствами, игрушками, средствами ухода.     Сегодня в домах престарелых пожилые люди чувствуют не одиночество, а внимание и тепло. В Азербайджане старость под пристальном государственном вниманием. Касаясь вопросов о заботе ветеранов войны всех категорий и ветеранов труда, они также ежегодно   проходят медицинскую диспансеризацию и амбулаторное лечение. Все нуждающиеся ветераны получают стационарное и санитарно-курортные лечения. Участники и инвалиды Второй Мировой Войны обеспечиваются талонам на ежегодный проезд в страны  СНГ железнодорожным, морским и авиатранспортом. Ветераны в количестве 2-х человек, нуждающиеся в улучшении жилищных условий будут обеспечены квартирами в новых построенных домах. Проводится работа в направлении социальной защиты ветеранов, организовано  сотрудничество с исполнительными органами, Министерством труда и социальной защиты населения, министерством здравоохранения, профсоюзными организациями и другими соответствующими органами. В настоящее время во всем мире, в том числе в Азербайджане, идет процесс старения населения. Учитывая это, возникла необходимость создания ”Бакинского городского геронтологического центра" Министерства здравоохранения. Таким образом, в 2020 году при поликлинике “Зона здоровья” появился центр, призванный уделять более пристальное и специализированное внимание пожилым людям, их состоянию здоровья. "Бакинский городской геронтологический центр” создан для оказания специализированных, качественных медицинских услуг пожилым и пожилым людям. Принимая во внимание классификацию Всемирной организации здравоохранения (ВОЗ) по возрасту, люди в возрасте от 60 до 74 лет считаются пожилыми, люди в возрасте от 75 до 89 лет считаются пожилыми, а люди старше 90 лет считаются долгожителями. Азербайджан также всегда был известен как страна долгожителей. В нашей республике со времен СССР заботятся о пожилых людях. В 1962 году профессор Шукур Гасанов создал поликлинику “Зона здоровья”. В 1976 году в поликлинике был создан “гериатрический кабинет”. То есть, еще со времен СССР в Азербайджане проявляли особое внимание здоровью,  социальному положению и благосостоянию пожилых людей. В центре ведется профилактика здорового старения и особенно здорового старения.Профилактика здорового старения начинается, согласно рекомендациям ВОЗ, с 0 лет. Курс здорового старения применяется к людям в возрасте 60 лет и старше. В настоящее время, как геронтологический В центр охватывает все регионы Азербайджана. Согласно статистическим данным, подготовленным Государственным комитетом статистики в 2024 году, общая численность населения города Баку составляет 2 миллиона 344 тысячи 888 человек. В возрасте 60 лет и старше проживает 404 тысячи 556 жителей. В процентном выражении этот показатель составляет около 17 процентов населения города Баку. Для сравнения, в 2014 году в Баку проживало 2 миллиона 181 тысяча 854 человека. Если в 2014 году в возрасте 60 лет и старше проживало 216 тысяч 589 человек, то в 2024 году эта цифра, как я уже сказал, составила 404 тысячи 556 человек. Если в 2014 году население города Баку в возрасте 60 лет и старше составляло около 10 процентов от общей численности населения, то в 2024 году эта цифра составила около 17 процентов. В городе Баку в 2014 году было 1611 человек в возрасте 90 лет и старше, то в 2024 году этот показатель составил 4 тысячи 553 человека. Увеличение числа пожилых людей связано со своевременным и правильным обследованием, профилактикой и лечением заболеваний. Также если в 2014 году в Баку проживало 49 тысяч 308 человек в возрасте 75-89 лет, то в 2024 году этот показатель достиг 64 тысяч 184. Число людей в возрасте 60-74 лет в 2014 году составило 165 тысяч 670 человек, в 2024 году-335 тысяч 819 человек. Согласно статистике 2024 года, в возрасте 90 лет и старше 2 тысячи 68 мужчин и 2 тысячи 485 женщин. 23 декабря 2025 года в целях проведения безвозмездного медицинского осмотра ветеранов различных категорий Министерством здравоохранения Азербайджанской Республики был подготовлен договор с публичным юридическим лицом “Бакинский городской геронтологический центр”, и геронтологическая бригада этого юридического лица провела медицинскую акцию для ветеранов в организации ветеранов войны, труда и Вооруженных Сил. Центр провел совместное просветительское мероприятие с республиканской организацией ветеранов. Основной целью деятельности центра является диспансеризация больных гериатрической возрастной группы (60 лет и старше), осуществление санитарно-гигиенической просветительской работы среди них, оказание лечебно-консультативной помощи пациентам данной возрастной группы и обследование-лечение больных гериатрической возрастной группы с целью профилактики преждевременного старения и охраны здоровья населения. В ходе акции 62 ветерана были бесплатно обследованы и им была оказана медицинская помощь, 50 ветеранов были проинформированы о деятельности центра.        Сегодня в домах престарелых Азербайджана пожилые люди, ветераны чувствуют не одиночество, а внимание, тепло и заботу со стороны государства.   Председатель Организации Ветеранов Войны, Труда и Вооруженных Сил Азербайджанской Республики  полковник  Джалил Халилов

İyulun 13-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sədrliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirilib. AZƏRTAC xəbər verir ki, dövlətimizin başçısı iclasda çıxış edib. Prezident İlham Əliyevin çıxışında deyilir:   “Dünən günorta saatlarında Ermənistan Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin Tovuz istiqamətində növbəti hərbi təxribat törədib. Birinci dəfə deyil ki, dövlət sərhədində Ermənistan tərəfindən hərbi təxribatlar törədilir. Son bir neçə ay ərzində bu hərbi təxribatlar nəticəsində bizim hərbçilərimiz, eyni zamanda, mülki şəxslər həlak olmuşdur. Dünən günorta saatlarında onların növbəti təxribatı nəticəsində bir neçə hərbçimiz həlak olmuşdur. Qəflətən bizim hərbi postumuza artilleriya atəşi açılıb və bu çirkin əməl nəticəsində hərbçilərimiz həlak olub və yaralanıb. Allah şəhidlərimizə rəhmət etsin, yaralı hərbçilərimizə Allahdan şəfa diləyirəm. Deyə bilərəm ki, Ermənistanın növbəti təxribatının qarşısı qətiyyətlə alınmışdır, adekvat cavab verilmişdir. Hərbçilərimizin qisası alınmışdır. Ermənistan tərəfinin bütün cəhdləri iflasa uğradı, Azərbaycan öz dövlət sərhədini qorudu və Ermənistan əsgərləri bir santimetr belə Azərbaycan torpağına keçə bilməmişlər. Bu gün sərhəddə gərgin vəziyyət davam edir. Dünən gecə bütün aidiyyəti qurumlarla, komandanlarla əlaqədə idim. Bu gün səhər tezdən də mənə operativ məlumat verilib və sərhəddə vəziyyət sabitləşməyib. Bütün məsuliyyəti Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyi daşıyır. Çünki, məhz Ermənistan rəhbərliyinin ikiüzlü və riyakar fəaliyyətinə görə belə hadisələr baş verir. Bir tərəfdən, beynəlxalq ictimaiyyətə müraciət edir və Ermənistan-Azərbaycan qoşunlarının təmas xəttində atəşkəs rejiminin möhkəmləndirilməsi üçün kömək xahiş edir. Digər tərəfdən, hərbi təxribatlar törədərək Azərbaycan ərazisinə basqın etmək istəyir, mövqelərimizi zəbt etmək istəyir, mülki əhalini, kəndlərimizi atəşə tutur. Bu çirkin və məkrli siyasət Ermənistanı uçuruma aparacaq. Bütün məsuliyyət Ermənistanın rəhbərliyi üzərinə düşür. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü bundan sonra da qoruyacaq, öz sərhədlərimizi qoruyacaq. Dünən günorta saatlarında və bu gün gecə düşmənə vurulmuş sarsıdıcı zərbələr bir daha onu göstərdi. Həlak olan hərbçilərimizin qisası alındı və onların qanı yerdə qalmayıb və qalmayacaq. Bu çirkin əməllərə əl atmaq onların təcavüzkar siyasətinin təzahürüdür. Bu siyasəti məntiqlə izah etmək mümkün deyil. Çünki, bu siyasət olduqca ziddiyyətlidir və bu siyasət Ermənistan üçün böyük təhlükə mənbəyidir. Çünki, mən dəfələrlə demişəm, bir daha demək istəyirəm ki, Azərbaycan heç vaxt işğal edilmiş torpaqlarının bu vəziyyətdə qalması ilə barışmayacaq, işğalla barışmayacaq və əlindən gələni edəcək ki, öz ərazi bütövlüyünü bərpa etsin. Beynəlxalq təşkilatlara müvafiq müraciətlər edilib və operativ vəziyyət imkan verən kimi biz Azərbaycanda fəaliyyət göstərən xarici ölkələrin hərbi nümayəndələrini həmin əraziyə dəvət edəcəyik, onlar öz gözləri ilə vəziyyəti görsünlər. Görsünlər ki, kim bu hərbi təxribatı törədib. Bu hərbi təxribat nəticəsində nələr baş verib və kim vəziyyətin gərginləşməsinə cavabdehlik daşıyır. Bizim işimiz haqq işidir və Azərbaycan öz prinsipial mövqeyindən bir addım geri atmayacaq. Bildiyiniz kimi, Ermənistanda daxili vəziyyət artıq böhranlı həddə çatıb. Daxili çaxnaşmalar geniş vüsət alıb. Eyni zamanda, ölkəmizin son vaxtlar əldə etdiyi beynəlxalq uğurlar onları çox narahat edir və onlarda paxıllıq hissini daha da gücləndirib. Xüsusilə, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində uğurlu fəaliyyətimiz, son müddət ərzində bütün aparıcı beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı verilmiş açıqlamalar, qəbul edilmiş qərarlar, ölkəmizin ərazi bütövlüyünün dəstəklənməsi, əlbəttə ki, Ermənistanın münaqişə ilə bağlı mövqelərinə çox ciddi zərbə vurubdur. Eyni zamanda, mötəbər kürsülərdən müntəzəm olaraq həm münaqişənin tarixi ilə, həm bölgənin tarixi ilə bağlı gətirdiyimiz konkret faktlar, inandırıcı əsaslandırmalar, əlbəttə ki, onların təbliğatını alt-üst edir. Artıq bütün dünya bilir ki, Dağlıq Qarabağ əzəli tarixi Azərbaycan torpağıdır və bunu təsdiqləyən kifayət qədər sənədlər var və bu sənədləri biz indi geniş beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim edirik. Eyni zamanda, bütün dünya Dağlıq Qarabağı Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi kimi tanıyır. Bunu da təsdiqləyən kifayət qədər çox beynəlxalq sənədlər və açıqlamalar var. O cümlədən, bu yaxınlarda qondarma “Dağlıq Qarabağ respublikası”nda keçirilmiş qondarma “seçkilər” nəinki heç bir ölkə tərəfindən tanınmadı, hətta bütün aparıcı beynəlxalq təşkilatlar, qonşu ölkələr və bu məsələ ilə məşğul olan ölkələr bu seçkiləri pislədilər. Beləliklə, bir daha ölkəmizin ərazi bütövlüyünə dəstək ifadə olundu, bir daha açıq göstərildi ki, Dağlıq Qarabağ Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir. Ona görə hazırda Ermənistanda hökm sürən hərc-mərclik və vəziyyətin böhran həddinə yaxınlaşması onları bu çirkin əməllərə sövq edibdir. Digər tərəfdən, o da sirr deyil ki, artıq uzun müddətdir ki, Ermənistan münaqişə ilə bağlı öz addımlarında xüsusilə Ermənistan-Azərbaycan dövlət sərhədini misal gətirərək belə bir rəy formalaşdırmaq istəyir ki, guya Azərbaycan Ermənistan ərazisinə hücumlar edir. Halbuki bu, yalandır. Bütün hücumlar Ermənistan tərəfindən törədilir və bunun kifayət qədər sənədləri var, video-foto sənədləri var. Azərbaycan isə sadəcə olaraq, bütün təxribatlara adekvat cavab verir. Əgər Ermənistan ərazisindən Azərbaycan mövqelərinə, Azərbaycan kəndlərinə atəş açılırsa, təbii ki, biz adekvat cavab verəcəyik və veririk. Ona görə Ermənistan bütün imkanlardan istifadə edib, eyni zamanda, saxta məlumatlar uydurub dövlət sərhədinə xüsusi diqqətin cəlb edilməsi üçün əlindən gələni edir. Dünənki hərbi təxribat bu çirkin siyasətin növbəti təzahürüdür. Hesab edirəm ki, bu təxribatın digər səbəbi odur ki, son vaxtlar Azərbaycan beynəlxalq arenada çox böyük uğurlara imza atıb. Bizim təşəbbüsümüzlə beynəlxalq təşkilatların zirvə görüşləri keçirilib. Bizim təşəbbüsümüzlə BMT Baş Assambleyasının xüsusi sessiyası baş tutub. Bu təklifi, bu təşəbbüsü 130-dan çox ölkə dəstəkləyib və Ermənistan bu təşəbbüsün əleyhinə çıxıb və bir daha özünü rüsvay edib, bir daha özünü dünyadan təcrid edib. Bu gün dünya gündəliyində birinci yerdə duran COVID ilə bağlı mübarizə məsələsində öz anlaşılmaz mövqeyi ilə bir daha bütün dünyanın diqqətini öz çirkin siyasətinə cəlb edib. Necə ola bilər ki, Azərbaycan bütün dünyanın bu mübarizədə birləşməsini tələb etdiyi bir vaxtda Ermənistan bunun əleyhinə çıxıb. Ona görə beynəlxalq arenada Ermənistan demək olar ki, bütün dayaqlarını itirməkdədir. Daxili vəziyyət kifayət qədər gərgindir. Vəd olunan dırnaqarası çiçəklənmə, artıq hər kəs tərəfindən başa düşülür ki, bu, xülyadır, bu, yalandır. Əlbəttə ki, dünənki hadisə ilə bağlı Ermənistan rəsmi orqanlarının açıqladığı məlumat yalanın növbəti əlamətidir. Bu məlumatda onlar məsuliyyəti Azərbaycanın üzərinə yıxmaq istəyirlər. Halbuki buna heç bir əsas yoxdur və bir daha demək istəyirəm ki, - bütün müstəqil ekspertlər bunu təsdiq edə bilər, - heç bir əsas olmadan bizim hərbi postumuza artilleriya zərbəsi endirilib. Məhz bunun nəticəsində bizim hərbçilərimiz həlak olub. Onların gücü ona çatır ki, ancaq mülki əhalini atəşə tutsunlar, ya da ki, qəflətən bizim hərbi postumuza atəş açsınlar. Bunu da onlar etdilər və bir daha öz çirkin və məkrli mahiyyətlərini ortaya qoydular. Mən bir daha demək istəyirəm ki, dünən və bu gecə düşmənə adekvat cavab verilib. Hərbçilərimizin qisası alınıb, bundan sonra da alınacaqdır. Hərbçilərimizin, şəhidlərimizin qanı yerdə qalmayıb və qalmayacaq. Biz bütün imkanlardan istifadə edib özümüzü qoruyacağıq və düşmənə yenidən onun öz yerini göstərəcəyik”. Sonra Təhlükəsizlik Şurasının iclası qapalı rejimdə davam edib. İyulun 13-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sədrliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirilib. AZƏRTAC xəbər verir ki, dövlətimizin başçısı iclasda çıxış edib. Sonra Təhlükəsizlik Şurasının iclası qapalı rejimdə davam edib. Təhlükəsizlik Şurasının iclası ilə bağlı əlavə məlumat bir qədər sonra veriləcək.

80 il. Bu rəqəm təkcə bir zaman ölçüsü deyil. Bu bir xalqın yaddaşında silinməz iz buraxan fədakarlıqların, şəhid qanıyla yazılmış qəhrəmanlıq səhifələrinin, səngərlərdə yaşanan iztirabların və zəfərlə bitən müqəddəs savaşın simvoludur. 1945-ci ildə faşizm üzərində qazanılmış Qələbə yalnız hərbi gücün deyil, həm də xalqın iradəsinin, birliyinin və əzmkar ruhunun təntənəsi idi. Bu Zəfərin 80 illiyi münasibətilə keçirilən Dağıstan-Azərbaycan veteranlarının birgə forumu tarixin canlı şahidlərinin iştirakı ilə zamanın içindən boylanan bir sayğı duruşudur. Bu forumda səslənən hər bir fikir, səsləndirilən hər bir mahnı, bir-birini tamamlayan mədəniyyət nümunələri əslində bir xalqın keçmişinə etdiyi ehtiramın, gələcəyinə inamının ifadəsidir. Bu səfər və forumun ruhunda tarixi şəxsiyyətlərə olan dərin hörmət xüsusi yer tutur. Dağıstanda böyük ehtiramla anılan və Azərbaycan-Dağıstan dostluğunun təməlini atanlardan biri olan böyük dövlət xadimi Əziz Əliyev bu münasibətlərin canlı simvoludur. Onun II Dünya Müharibəsi illərində Dağıstanda göstərdiyi fədakar xidmətlər yalnız bir dövlət xadiminin fəaliyyəti deyildi, həm də qardaş xalqlar arasında mənəvi körpülərin çəkilməsi idi. Əziz Əliyev yalnız Dağıstan üçün deyil, Azərbaycan üçün də mənəviyyatın, humanizmin və qətiyyətin rəmzi kimi tarixə düşmüşdür. Mahaçqalada onun abidəsi önündə gül dəstələri qoyularkən təkcə bir şəxsiyyətin deyil, bir ideyanın, bir dostluğun, bir tarixin önündə baş əyildi. Bu gün Prezident cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan xalqı o qəhrəmanlıq irsini layiqincə yaşadır, qoruyur və təbliğ edir. Böyük Vətən Müharibəsində qazanılan zəfərin ruhu Prezidentin çıxışlarında, qərarlarında və xüsusilə də işğaldan azad olunmuş torpaqlarda aparılan quruculuq işlərində yaşayır. Azərbaycanın sülhə, ədalətə və beynəlxalq həmrəyliyə verdiyi töhfələr əslində keçmişdən gələn müqavimət və zəfər ruhunun bu gün də yaşadığını sübut edir. Prezident İlham Əliyev ölkənin daxili və xarici siyasətində tarixi yaddaşı əsas götürərək gələcəyə yönəlmiş sabit və güclü siyasət həyata keçirir. Bu siyasətin təməlində məhz xalqlar arasında birliyə, tarixi həqiqətlərin müdafiəsinə və mədəni irsə verilən dəyər dayanır. Dağıstan və Azərbaycan veteranlarının birgə forumu təkcə sadə bir tədbir deyil, həmçinin hər səhifəsi qürur dolu səhifələrlə dolu olan tarixi memuardır. Bu memuar 80 il öncə qardaşlaşmış əllərlə, eyni düşmənə qarşı çiyin-çiyinə döyüşən Dağıstanlı və Azərbaycanlı əsgərlərin zəhməti və qanı ilə səngərlərdə yazılmışdı. O, Əziz Əliyevin humanist fəaliyyəti ilə onun Dağıstanda xalqın dərdinə yanan bir dövlət xadimi kimi yazdığı səhifələrlə zəngindir. O səhifələrdə təkcə siyasi addımlar deyil, insani münasibətlərin, xalq sevgisinin, vəfa və mərdliyin izləri vardır. Əziz Əliyevin simasında iki xalqın taleyi bir nöqtədə qovuşur və o nöqtə “qardaşlıq” adlanır. Bu xatirə və yaddaş bu gün İlham Əliyev tərəfindən davam etdirilir.  Prezident İlham Əliyev Ulu öndər Heydər Əliyev məktəbinin yetirməsi kimi bu mirası uğurla yaşadır. Qarabağda yenidən doğulan şəhərlər, bərpa olunan mədəniyyət abidələri kimi bu forum da keçmişlə gələcək arasında mənəvi körpü salır. Bu forumda səslənən mahnılar, ifa olunan rəqslər, aparılan müzakirələr, xatırlanan igidlər bunların hər biri sanki o tarixi yaddaşın yeni səhifələridir. Dağıstan torpağında oxunan Azərbaycan şeiri, Dərbənd küçələrində səslənən “Qarabağ şikəstəsi” bir daha göstərdi ki, bu əsərin yazılışı hələ bitməyib. Onun hər səhifəsi yaşanır, onun hər misrası dostluq və vəfa ilə tamamlanır. Bu forum sübut etdi ki, zaman keçsə də yaddaş silinmir. Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri, polkovnik Cəlil Xəlilovun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətinin 2025-ci il aprelin 16-da Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasına etdiyi səfər məhz bu tarixi və mənəvi bağların yenidən canlandırılması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Səfər çərçivəsində Dağıstan və Azərbaycan veteranları arasında birgə forumun təşkili, qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi və birgə tədbirlərin keçirilməsi planlarının müzakirəsi bu əməkdaşlığın praktiki təməllərini formalaşdırdı. Forumda ortaq tarixi hadisələrə bir daha nəzər salındı, müharibə dövrünün qəhrəmanlıq səhifələri yad edildi. Səfərin ən mühüm aspektlərindən biri xalqlarımızın ortaq tarixinin və mədəniyyətinin təbliği idi. Dərbənd və Mahaçqala şəhərlərində təşkil edilən tədbirlər, Azərbaycanın tarix və mədəniyyətə göstərdiyi diqqət və ehtiramı, bu istiqamətdə görülən işlərin davamlı olduğunu sübut etdi. Kitabxanalara bağışlanan kitablar, tarixi şəxsiyyətlərə ehtiramın ifadəsi olan abidələrin ziyarətləri, milli-mədəni dəyərlərin paylaşılması bu əməkdaşlığın mədəni təməllərinin necə güclü olduğunu bir daha göstərdi. Səfər çərçivəsində məktəblərdə keçirilən görüşlər, gimnaziyada aparılan müşahidələr gənclərin həm biliyə, həm də milli ruhda tərbiyəsinə verilən önəmin göstəricisi idi. Bu həm də veteranların öz təcrübə və dəyərlərini yeni nəslə ötürmək istəklərinin təzahürü idi. Forumda səsləndirilən mesajlar, xüsusilə də “Tarixi unutma, gələcəyi qoru” ideyası ətrafında səslənən çağırışlar, gənclər üçün bir yol xəritəsi rolunu oynayır. Səfərin mühüm strateji aspektlərindən biri də tariximizin təhrif olunması cəhdlərinə qarşı birgə mübarizə çağırışları idi. Polkovnik Cəlil Xəlilovun da vurğuladığı kimi zaman-zaman Azərbaycan və Dağıstan xalqları arasında qarşıdurma yaratmağa çalışan qüvvələr olub. Lakin bu səfər və forum göstərdi ki, xalqlarımızın birliyi və həmrəyliyi bu cür təxribatçı təşəbbüslərə qarşı ən güclü sipərdir. Veteranlar səviyyəsində əməkdaşlıq yalnız humanitar aspekt daşımır, həm də geosiyasi baxımdan əhəmiyyətli bir prosesdir. Azərbaycan və Dağıstan arasında qurulan bu körpü, ümumilikdə Rusiya və Azərbaycan arasında münasibətlərin daha sağlam zəmində inkişafına, regionda sabitliyin və qarşılıqlı anlaşmanın dərinləşməsinə töhfə verir. Forumda çıxış edən polkovnik Cəlil Xəlilov bu tədbirin sadə bir görüş deyil, tarixə olan sadiqliyin ifadəsi olduğunu bildirdi. O, vurğuladı ki, bu forum xalqlarımızın birgə mübarizə tarixinə, İkinci Dünya Müharibəsindəki ortaq zəfərimizə, Dağıstan və Azərbaycanın qəhrəman övladlarının şücaətinə bir ehtiramdır. Forumda Azərbaycan xalqının qələbədəki töhfələri xüsusilə də Bakı neftinin strateji əhəmiyyəti geniş şəkildə müzakirə olundu. Milli musiqilər, rəqslər, mədəniyyət nümunələri isə tədbirə emosional və mənəvi dəyər qatdı. Tanınmış simaların iştirakı forumun əhəmiyyətini daha da atrırdı.Forumda Dağıstan Respublikasının tanınmış dövlət xadimləri, ictimai-siyasi xadimlər, eləcə də çoxsaylı veteranlar iştirak edirdi. Bu geniş tərkibli iştirak forumun rəsmi və ictimai əhəmiyyətinin bariz göstəricisi oldu. Cəlil Xəlilov xüsusi olaraq Dağıstan Respublikasının Milli Siyasət və Dini İşlər üzrə naziri Müslümov Enrik Selimoviç, “Dərbənd Şəhər” Şəhər Dairəsinin başçısı Əhməd Quliyev, Maxaçqala Şəhər Veteranlar Şurasının sədri Qahrimanov Ferezulla Aqakerimoviç, Ümumrusiya Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr və  Hüquq-mühafizə orqanlarının Veteranları Təşkilatının Dağıstan regional bölməsinin sədrinin I müavini Barkuyev Barku Maqomedoviç, Dərbənd Şəhər Veteranlar Şurasının sədri Hacımurad Yacımurad İbramoviç, hüquq-mühafizə orqanlarının veteranı Ağagülov Əmirbəy Xıdıroviç, əmək veteranı Hüseynov Hüseynbala Yəhyayeviç və digərləri iştirak edirdi. Mən bütün bu şəxslərə, xüsusilə də Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasının rəhbəri Sergey Məlikova, Rusiya Federasiyasının Azərbaycan Respublikasındakı səfiri Mixail Yevdokimova, Dağıstan Respublikasının Azərbaycandakı nümayəndəsi general-mayor Əliyar Abdullayevə  təşəkkür etdi. Həmçinin, Azərbaycan Respublikasının Prezident Administrasiyasının və dövlət qurumlarının göstərdiyi dəstək də yüksək qiymətləndirildi və mədəni və elmi tədbirlər keçmişə dəyər, gələcəyə yatırım fikri vurğilandı. Səfər çərçivəsində nümayəndə heyəti Dərbənd şəhərindəki Mirzə Kazım bəy adına mərkəzi kitabxanaya baş çəkdi. Burada Əziz Əliyev və Ümummilli lider Heydər Əliyevlə bağlı kitablar hədiyyə olundu. Kitabxanada Azərbaycan tarixi ilə bağlı zəngin və qayğı ilə qorunan mənbələrin mövcudluğu Dağıstan xalqının Azərbaycan mədəniyyətinə və tarixinə olan yüksək ehtiramının göstəricisi kimi dəyərləndirildi. Aprelin 18-də Mahaçqala şəhərinə edilən səfər çərçivəsində nümayəndə heyəti Əziz Əliyevin abidəsini ziyarət etdi. Veteranlar və məktəblilər qarşısında keçirilən çıxışlarda onun Dağıstan-Azərbaycan dostluğundakı tarixi rolu vurğulandı. Mahaçqala gimnaziyasında şagirdlərin yüksək vətənpərvərlik ruhu və bilik səviyyəsi nümayəndə heyətini dərin təsirləndirdi. Forumda gələcək planlar və perspektivlər geniş müzakirə olundu. Polkovnik Cəlil Xəlilov müsahibəsində qeyd etdi ki, qarşıda daha geniş əməkdaşlıq perspektivləri mövcuddur. Bu əməkdaşlıq yalnız veteran təşkilatlarının deyil, bütövlükdə Azərbaycan və Dağıstan xalqlarının strateji maraqlarına xidmət edir. O, bildirdi ki, yaxın vaxtlarda Dağıstanlı veteranların Azərbaycana səfəri təşkil olunacaq, o cümlədən işğaldan azad edilmiş ərazilərə səfərlərin təşkili, Azərbaycanın abadlıq-quruculuq işlərinin nümayişi prioritet istiqamətlərdəndir. Cəlil Xəlilovun vurğuladığı kimi iki xalq arasında zaman-zaman təxribat yaratmağa çalışan qüvvələrə qarşı belə dostluq tədbirləri mühüm sipər rolunu oynayır. Bu həm də gənc nəslə verilən bir mesajdır: tariximizi bilməli, birlik və qardaşlığımızı qoruyub saxlamalıyıq. Dağıstan və Azərbaycan veteranlarının birgə forumu təkcə keçmişə ehtiram deyil, eyni zamanda gələcək üçün möhkəm bir körpüdür. Bu forum göstərdi ki, iki xalq arasındakı qardaşlıq əlaqələri nəinki tarixi bir ənənədir, həm də uğurlu gələcəyə aparan yolun mənbəyidir. Bu dostluq, ortaq dəyərlər və mübarizə ruhu əsasında qurulan əməkdaşlıq, regionda sülhün və sabitliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Azərbaycan və Dağıstanın igid oğul və qızları sülh, dostluq və birgə gələcək naminə bu gün də tarix yazmaqda davam edirlər!    Qorqut Süleymanlı