İyunun 26-sı Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin yaranmasının 102-сi ildönümüdür.   Moderator.az olaraq Respublika Veteranlar Təşkilatının sədr müavini, polkovnik Cəlil Xəlilovla söhbətimizdə Azərbaycan ordusunun mövcud durumu, döyüş qabiliyyəti ilə yanaşı, Silahlı Qüvvələrimizin şanlı tarixinə, keçdiyi döyüş yoluna nəzər salmağa çalışdıq.   -Cəlil müəllim, qarşıdan Silahlı Qüvvələrimizin 102-ci ildönümü gəlir.   -Ordu tariximizi 3 dövrə bölmək olar: Cümhuriyyət dövrü, sovet dönəmi və yeni müstəqillik dövrü.   Azərbaycan ordusu 1918-ci ildə yaranıb və təəssüf ki, onun ömrü də Cümhuriyyətin ömrü kimi qısa olub. Lakin buna baxmayaraq, ordumuz böyük uğurlara imza atıb. Qısa zamanda 40 min nəfərlik ordu təşkil edilib. Qarabağda erməni qiyamının yatırılmasında, ərazi bütövlüyümüzün təmin olunmasında Azərbaycanm ordusu müstəsna rol oynayıb.   Həmin vaxt Azərbaycan ordusunun Şıxlınski, Mehmandarov kimi böyük sərkərdələri olub. Ordumuz onların rəhbərliyi altında sərhədlərimizi müdafiə edib, qaçaqmalçılığa, erməni işğalına qarşı mübarizə aparıb. Lakin gənc Azərbaycan ordusu bolşevik ordusu qarşısında davam gətirə bilmədi. Fəqət Azərbaycan xalqının yaddaşında böyük qəhrəmanlıqları ilə yadda qaldı və bu gün də qürurla xatırlanmaqdadır.   -Bəs sovet dönəmində Azərbaycanda hərbi işə maraq hansı səviyyədə idi?   -Azərbaycan sovetlər dönəmində də ordu quruculuğu prosesinə öz töhfəsini verdi.   1941-1945-ci illərdə faşizmə qarşı mübarizədə azərbaycanlı hərbçilər böyük rəşadətlər göstərdilər. Azərbaycanlılardan ibarət 5 milli diviziya yaradıldı ki, bu diviziyalar böyük qəhrəmanlıqlara imza atdı. Azərbaycan hərbçiləri göstərdikləri igidliklərə görə sadəcə SSRİ-nin deyil, həm də faşizmə qarşı mübarizədə iştirak edən digər dövlətlərin orden və medallarına layiq görüldü.   Azərbaycanlıların sovet ordusunda aktivlik sərgiləməsi 60-cı illərdən başlayır. Bu dövrə qədər azərbaycanlılar əsasən təmir-tikinti işləri aparan hərbi hissələrdə xidmət edirdilər. Onlar çox vaxt dili bilmir, bu səbəbdən də strateji sahələrdə xidmətə cəlb edilmirdilər.   60-cı illərin sonunda Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlməsindən sonra sovet ordusunda azərbaycanlıların rolu artmağa başladı. SSRİ-də bir sıra ali məkəblər olsa da, azərbaycanlılar bu məktəblərə qəbul ola bilmirdi. Rus dilini bilməməkləri onların bu məsələdəki əsas çətinliklərindən biri idi. Heydər Əliyev bu məsələdə çox böyük əmək sərf etdi, xalqımız qarşısında tarixi bir xidmət göstərdi. O, SSRİ rəhbərliyi, Müdafiə Nazirliyi ilə danışıqlar apardı. Nəticədə, Azərbaycan gənclərinin bu ali məktəblərə konqurssuz qəbul edilməsinə nail oldu.   Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseyin yaradılması, daha sonra bu liseyi bitirən şəxslərin SSRİ-nin ali hərbi məktəblərinə göndərilməsi Azərbaycanda zabit kadrlarının hazırlanmasına xüsusi təkan verdi. Bu, Heydər Əliyevin xalqımız və ordumuz qarşısındakı çoxsaylı xidmətlərindən biri idi.   -Azərbaycan ordusunun Qarabağ müharibəsi dönəmindəki fəaliyyətini necə qiymətləndirrisiniz?   -Qarabağ müharibəsi başlayanda Azərbaycanda faktiki olaraq ordu yox idi. Bir müddət könüllülər bu sahədəki boşluğu doldurmağa çalışdı. Daha sonra ordunun yardılmasına cəhd edildi. Hansı ki, həmin vaxt Rusiyada oxuyan zabitlərin bu orduya cəlb edilməsinə mane olur, müxtəlif əngəllər yaradırdılar. Xaricdə oxuyan, xidmət edən azərbaycanlı zabitlərə qarşı bir inamsızlıq var idi.   Ordunun olmaması Azərbaycana çox böyük zərbə vurdu. Ermənilər torpaqlarımızın 20%-ni işğal etdi. Onlar bu məsələdə keçmiş sovet ordusunun imkanlarından da istifadə etdilər. Həmin dönəmdə düşmənə müqavimət göstərməsin deyə azərbaycanlılardan ov silahları belə yığılmışdı. Bütün bunlar təbii ki, Qarabağın itirilməsində başlıca rol oynadı.   -Bəs bu gün Azərbaycan ordusunun mövcud durumunu, döyüş hazırlığını necə dəyərləndirirsiniz?   -Azərbaycan ordusu bu gün dünyanın ən qüdrətli orduları sırasında yer tutub. Heydər Əliyevin 1993-cü ildə ikinci dəfə Azərbaycanda hakimiyyətə gəlməsi, ordu quruculuğu prosesinə böyük təkan verdi. 1994-cü ildə “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması Azərbaycana böyük investisiyaların cəlb olunmasına, iqtisadi gücünün artmasına, nəticədə Azərbaycan ordusunun müasir texnika, silah-sursatla təmin edilməsinə imkan verdi. Ölkəmizdə müasir hərbi hissələr, hərbi şəhərciklər yaradıldı.   Bir müddət bundan öncə keçirilən hərbi təlimlər dünyada böyük maraq doğurdu. Bu təlimlərə NATO ölkələri də yüksək qiymət verdi. Ordumuzun dünyanın bir sıra ölkələrində sülhməramlı missiyasını həyata keçirdi və bu gün də keçirməkdədir.   Bu gün ordumuzun arsenalında müasir texnikalar, hərbi təyyarələr, raket sistemləri mövcuddur. Bu gün ölkəmizdə ali hərbi məktəblər fəaliyyət göstərir. Lakin bizim kadrlar yalnız ölkəmizdə hazırlanmır. Bizim zabitlərimiz həm də Çində, ABŞ-da, Türkiyədə, Rusiyadakı ali məktəblərdə yetişdirilir, bu ölkələrdəki təkmilləşdirmə kurslarına cəlb olunur.   2016-cı ilin aprel döyüşləri də göstərdi ki, Azərbaycan ordusu böyük zərbə qüvvəsinə malikdir. Həmin döyüşlər zamanı ordumuz bir həmlə ilə düşmənin müdafiə xəttini yararaq onu böyük itkilərlə üz-üzə qoydu, bir sıra strateji yüksəklikləri işğaldan azad etdi. Bütün bu faktlar Azərbaycan ordusunun gücündən, onun yenilməzliyindən xəbər verir.   Bu gün Azərbaycan hərbçiləri faşizm üzəridə qələbənin 75-ci ildönümü münasibəti ilə Moskvada təşkil olunan paradda iştirak etdilər. Bütün dünyaya Azərbaycan ordusunun gücünü, onun qüdrətini nümayiş etdirdilər. Hərbçilərimiz bu paradda Azərbaycan istehsalı olan silahlarla keçid etdi ki, bu da ordumuzla yanaşı, həm də hərbi sənayemizin çox böyük uğuru kimi dəyərləndirilməlidir.   -Cəlil müəllim, hərbçilərimizin sosial qayğılarının, mənzil-məişət problemlərinin həlli istiqamətində atılan addımları necə dəyərləndirirsiniz? Bu məsələdə səsləndirmək istədiyiniz hansısa təklif varmı?   -Ölkə başçısı orduya hər zaman xüsusi diqqət və qayğı ilə yanaşıb. Orduda xidmət edən hərbçilərin sosial problemləri, mənzil-məişət məsələləri daim diqqət mərkəzindədir. Yeni hərbi şəhərciklərin salınması, ailələi zabitlərin mənzillə təmin olunması və s. bu sahəyə diqqətin böyük olduğunu göstərir.   Zabitlərimiz ordudakı xidmətlərini başa vurandan sonra da mənzillə təmin olunurlar. Hesab edirəm ki, gələcəkdə onlarla dövlət qurumları arasında daha sıx əlaqənin təmin edilməsi, bu kimi problemlərin daha çevik şəkildə, qısa zaman ərzində həllinə səbəb ola bilər.   Kiçik zabitlər 48, böyük zabitlər 53 yaşına qədər xidmət edirlər. Bunlar ehtiyata buraxılana yaxın, 6 ay öncədən hərbi hissə komandirləri, Müdafiə Nazirliyi rəhbərliyi bilir ki, bu müddətdən sonra nə qədər zabit ehtiyata buraxılacaq. Bu zabitlərin hansı rayonda məskunlaşacağı nəzərə alınmaqla, həmin rayonların icra hakimiyyətləri ilə danışmaq, onların mənzil problemini qısa zamanda həll etmək mümkündür. Düşünrəm ki, məsələlərin bu şəkildə təşkili zabitlərimizin mənzil probleminin daha effektiv həllinə gətirib çıxara bilər.   Sonda bir daha Silahlı Qüvvələrimizi, əsgər, zabit və generallarımızı, həmçinin veteranlarımızı təbrik edirəm. Ümid edirəm ki, biz ordumuzun yaranmasının növbəti ildönümünü Qarabağda, Şuşada qeyd edəcəyik.   Seymur ƏLİYEV

Azərbaycan Respublikasının dinamik inkişafı çoxşaxəlidir. Bütün sahələrdə olduğu kimi, inkişaf və tərəqqi ölkənin ekologiyasının qorunması və yüksəldilməsində də özünü göstərir. Ekoloji təhlükəsizliyin təmin edilməsi istiqamətində atılan ardıcıl addımların respublikamızın və eləcə də, Qafqazın flora və faunasının qorunmasında müstəsna əhəmiyyəti var. Hər il respublikamızda minlərlə ağac əkilir, parklar və yaşıllıqlar salınır. AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirləri Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədr müavini, polkovnik Cəlil Xəlilov deyib. Polkovnik Cəlil Xəlilov qeyd edib ki, ulu öndər Heydər Əliyev ekoloji mühitin yaxşılaşdırılması istiqamətində ölkəmizdə fundamental addımlar atıb. Ümummilli Liderin layiqli davamçısı Prezident İlham Əliyevin siyasi xəttinin istiqamətlərindən biri də ekologiyanın qorunmasıdır. Həyata keçirilən ekoloji siyasət davamlı inkişafa təkan verir. Vurğulanıb ki, Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə 2019-cu ilin payız əkin mövsümündə İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyi ilə əlaqədar respublikamızın bütün bölgələrində bir gün ərzində 650 min ağac əkilməsi planlaşdırılır. Belə bir təşəbbüsün həyata keçirilməsi, respublikamızın beynəlxalq aləmdə ekoloji sistemin yaxşılaşdırılması üçün verdiyi mühüm və zəruri töhfə kimi qiymətləndirilməlidir. Diqqətə çatdırıb ki, son illər dünyada yaşıllıqların azaldığı barədə “həyəcan təbili” çalınır. Meşə zolağının, ağacların azalması, ilk növbədə, insan üçün xoşagəlməz nəticələr vəd edir: oksigen azalır, ətrafa yayılan səs-küyün və toz dənəciklərinin qarşısı alınmır, atmosferə buraxılan zəhərli qazlar udulmadığı üçün canlı orqanizmə zərərli təsir göstərir, xəstəliklər çoxalır. Biz veteranlar Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın dahi şair və mütəfəkkir İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyi münasibətilə respublikamızda bir gündə 650 min ağacın əkilməsi təşəbbüsünü dəstəkləyir və olduqca təqdirəlayiq bir iş kimi qiymətləndiririk. “Ağaclar çox olan ərazidə daha sağlam həyat sürmək mümkündür. Çoxlu ağac əkilməsi və meşə zolaqlarının salınması qlobal istiləşmə və iqlim dəyişməsinin qarşısını ala bilər. Təbiətimizə göstərdiyimiz qayğı gələcək nəslin sağlam ekoloji mühitdə böyüməsinə müsbət təsir göstərəcək. Təbiətimizi sevmək, onu qorumaq və bu sevgini gənc nəslimizə təbliğ etmək vacib məsələdir. Dahi şairimizin yubileyi ilə əlaqədar, onun xatirəsini bir daha yad edərək ağac əkmək hər birimiz üçün fərəhdir. Hər birimiz belə nəcib təşəbbüsə qoşulmalı və ətraf mühiti qorumalıyıq”, - deyə C.Xəlilov vurğulayıb.

Организация ветеранов войны, труда и Вооруженных сил 12 сентября 2022 года опубликовала заявление о масштабной провокации, осуществленной Арменией на государственной границе с Азербайджаном. В заявлении, адресованном ветеранам мира и международным организациям, говорится: "В результате масштабной провокации, осуществленной вооруженными силами Армении 12 сентября 2022 года на государственной границе с Азербайджаном, условия совместного заявления, подписанного между лидерами Азербайджана, Армении и России 10 ноября 2020 года, были в очередной раз нарушены, известный инцидент привел к потерям среди военнослужащих Вооруженных сил Азербайджана. Провокация Армении 12 сентября, продолжающая минный террор против нашего государства и осуществляющая постоянные диверсии против территориальной целостности и суверенитета нашей республики даже после поствоенного периода, не только грубо нарушает нормы международного права, но и создает серьезные угрозы для мира и стабильности в регионе. Эта провокация также отложила на неопределенный срок судьбу мирного договора между Азербайджаном и Арменией, нанесла удар по процессу урегулирования проблем, волнующих оба государства, в политической плоскости. Как организация ветеранов войны, труда и Вооруженных сил, мы считаем, что международное сообщество, в том числе ветераны мира, международные организации, ведущие государства не должны оставаться равнодушными к террористическим и провокационным шагам Армении в отношении Азербайджана, выражать свой протест против милитаристской политики официального Еревана, противоречащей международному праву. Потому что провокационная политика Армении, нацеленная на азербайджанский народ, представляет серьезную угрозу не только для нашей страны, но и для всего цивилизованного мира и человечества. Ветераны мира, международные организации должны выразить Армении свой протест в связи с провокацией 12 сентября, оказать серьезное давление на официальный Ереван, чтобы в ближайшем будущем подобных провокаций не произошло, держать в центре внимания инцидент и процессы. Как организация ветеранов войны, труда и Вооруженных сил осуждает провокацию 12 сентября, которую мы расцениваем как очередное проявление антироссийской, антигуманистической политики властей Армении. Надеемся, что ветераны мира и международные организации не оставят без ответа провокации Армении, поднявшей террор и саботаж до уровня государственной политики, и, руководствуясь принципом международного права и справедливости, выразят официальному Еревану свои жесткие протесты, выразят явную поддержку мирной политике Азербайджана”.   The Organization of War, Labor and Armed Forces veterans addressed an appeal to World veterans and international organizations The Organization of War, Labor and Armed Forces Veterans issued a statement on September 12, 2022 on a large-scale provocation carried out by Armenia on the state border with Azerbaijan, the report says. The statement addressed to World veterans and international organizations says: “On September 12, 2022, as a result of a large-scale provocation carried out by the Armenian Armed Forces on the state border with Azerbaijan, the terms of the joint statement signed between the leaders of Azerbaijan, Armenia and Russia on November 10, 2020 were once again violated, a known incident led to losses among military personnel of the Azerbaijani Armed Forces. The September 12 provocation of Armenia, which continued mine terror against our state after the Post-war period and carried out constant diversions against the territorial integrity and sovereignty of our republic, not only grossly violated the norms of international law, but also caused serious threats from the point of view of peace and stability in the region. This provocation postponed the fate of the peace treaty between Azerbaijan and Armenia indefinitely and dealt a blow to the process of political settlement of the problems worrying both states. As the Organization of War, Labor and Armed Forces veterans, we believe that the international community, including World veterans, international organizations and advanced states should not remain indifferent to the terrorist and provocative steps of Armenia towards Azerbaijan and express their protest against the militaristic policy of official Yerevan, which is contrary to international law. Because Armenia's provocative policy aimed at the Azerbaijani people poses a serious threat not only to our country, but also to the entire civilized world and humanity. World veterans and international organizations should express their protest against Armenia in connection with the September 12 provocation, put serious pressure on official Yerevan to prevent similar provocations in the near future, and keep the development of events and processes in the spotlight. The Organization of Veterans of War, Labor and Armed Forces condemns the September 12 provocation, which we consider as another manifestation of the anti-peace, anti-humanist policy of the Armenian authorities. We hope that veterans of the world and international organizations will not leave the provocations of Armenia, which raises terror and provocation to the level of state policy unanswered, and, guided by international law and the principle of justice, will express their strong protest against official Yerevan and express clear support for the peace policy of Azerbaijan.”

        В последние дни внимание общественности привлекает диалог депутата Милли меджлиса   Расима Мусабекова и   депутата парламента  Армении Ованеса  Игитяна, представленном в Ютуб канале. Интерес обусловлен тем, что оба депутата являются экспертами по международной политике, поэтому небезынтересно  послушать альтернативные аргументации специалистов о путях решения Карабахской проблемы. Хотя в который раз мы убеждаемся  в бессмысленности диалога с представителями армянской элиты, в сознании которых укоренилась параноидальная мысль  об их древности, исключительности, дающее им особое право на  агрессивность по отношению к соседним народам. Хорошо известны исторические примеры наций, претендующих на историческую исключительность,  именно данная политическая болезнь привела в Германии Гитлера к власти и обернулась вскоре крахом для немцев.      Собственно,  мы опять увидели, что никакого признака раскаяния, сожаления  о страшных преступлениях, совершенных за последнее столетие против азербайджанцев армянами, у лидеров армян нет и помине. Создав в начале ХХ века с помощью России на наших землях свое государство, они продолжают зариться на  наши территории. Надо отдать должное терпению Расима Мусабекова, он  в своих рассуждениях придерживался исключительно  канонов международного права и  опирался на конкретные социально- политические, исторические факты. В отличие от него Ованес Игитян демонстрировал типичное для армян класс  софистики, переиначивал ради своих измышлений исторические  события,  строил  абсурдные  сценарии решения карабахской проблемы. Он еще раз подчеркнул, что главной категорией  мышления  армянских политиков  является  «безопасность армян Карабаха», ради которого стоит окупировать семь близлежащих районов Азербайджана и сделать беженцами более 600 тысяч  человек. В структуре Азербайджана, по его мнению, автономия  армян невозможна, так как эта «исключительная» нация не доверяют  азербайджанцам.       Возникает резонный  вопрос: если армяне априори считают Карабах безоговорочно армянской территорией, оккупированные районы  обязательной буферной зоной, зачем мы ведем с ними переговоры. Не пора ли кончать эту бессмысленную дипломатию. Как говорил классик, продолжением  бессильной политики и дипломатии  должна быть война. Ради освобождения наших земель от заблудившихся в своих мистификациях  армян готовы встать под ружье не только молодежь Азербайджана, но и наши славные ветераны.   ДжалильХалилов, полковник, заместитель председателя Организации ветеранов войны, труда и вооруженных сил Азербайджанской Республики