Həmzə Cümşüd oğlu Sadıqov 1915-ci il mayın 10-da Ağdam rayonunda anadan olub. İlk təhsilini də Ağdamda alıb. O, təhsilini davam etdirmək üçün Bakı şəhərinə gəlir və 1938-ci il mayın 10-da ordu sıralarına çağırılır. 1940-cı ildə Birinci Kiyev artilleriya məktəbini bitirərək leytenant rütbəsi alır və 364-cü alayın batareya komandiri təyin olunur. O, müharibənin ilk günlərindən səngərdə dayanır, düşmənə sarsıdıcı zərbələr vurur. 1941-ci ildən Həmzə Sadıqov Cənub-Qərb, Don və Birinci Ukrayna cəbhələrində vuruşur və burada yaralanır. Bir müddət hərbi hospitalda müalicə alır. 1942-ci il mayın 20-də 76-cı diviziyada 122-ci qvardiya topçu alayının divizion komandiri təyin olunur. İgid həmyerlimizin döyüş şöhrəti də məhz bundan sonra başlayır. Fon Rodenburq Stalinqrad cəbhəsində faşist işğalçılarının məğlub edilməsinin birinci səbəbini Bakı şəhərinin alınmaması və benzinin çatışmaması ilə əlaqələndirir. Tarixdən məlumdur ki, Adolf Hitlerin Bakının işğal planı 1942-ci ilin sentyabrın 25-də başa çatdırılmalı idi. Əgər bu əməliyyat uğurla həyata keçsəydi, İohan Fon Rodenburq Bakının komendantı təyin olunacaqdı. Lakin Hitlerin böyük arzusunu qafqazlı balası, azərbaycanlı Həmzə ürəyində qoyur. Hitlerin 8 kəşfiyyat generalının sırasında bu faşist canisinin xüsusi yeri olub. Təcrübəli alman generalını "Sadıqaşvili" ləqəbli gənc azərbaycanlı kəşfiyyatçı zabit Həmzə Cümşüd oğlu Sadıqov əsir tutub. Həmzə Sadıqovun Stalinqrad cəbhəsindən sonra uzun və çətin cəbhə yolu başlayır. O, Praqanın, Budapeştin və Drezdenin azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə də xüsusi fədakarlığı ilə fərqlənir. Onun döyüşdə göstərdiyi igidliklər dövlət tərəfindən qiymətləndirilir. Həmzə Sadıqov çoxlu orden və medallarla təltif olunur. Keçmiş SSRİ-nin Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi arxivindən alınmış 10 fevral 1978-ci il tarixli sənəddən xalqımızın qorxmaz oğlu Həmzə Sadıqovun döyüş rəşadətləri haqqındakı qeydləri oxuyuruq: "Stalinqrad yaxınlığında faşist işğalçılarının darmadağın edilməsində baş leytenant Həmzə Sadıqovun komandanlıq etdiyi batareya 200 alman əsgər və zabitini, 15 pulemyot, 20 taxta-torpaq atəş nöqtəsini və istehkamını, 6 müşahidə məntəqəsini, canlı qüvvə və hərbi ləvazimatla dolu olan 10 yük maşınını sıradan çıxarmışdır". Qəhrəmanın oğlu Firdovsi Sadıqov atasının sənədlərini səliqə ilə saxlayır, həm də onun haqqında çoxlu arxiv sənədləri toplayıb. Sənədlərin bir hissəsini Volqoqrad dövlət müdafiə muzeyinə təqdim edib. Firdovsi Sadıqovun ağır sınaq illərində şərəfli döyüş yolu keçmiş hər bir Azərbaycan oğlunun və eləcə də atası Həmzə Sadıqovun həyatını  hər zaman araşdırmış, və gənc nəslə örkən olan qəhrəmanlarımızı Azərbaycan gəncliyinə tanıtmışdır. Respublika Veteranlar Təşkilatı ilə daim əməkdaşlıq edən Firdovsi Sadıqov Təşkilatın gördüyü işlərdə yaxından iştirak edir. Firdovsi Sadıqovun fədakar əməyi hər zaman Respublika Veteranlar Təşkilatının rəhbərliyi tərəfindən layiqincə qiymətləndirmişdir. Respublika Veteranlar Təşkilatının sədr müavini Cəlil Xəlilov Rusiya Federasiyasının təsis etdiyi “1941-1945-ci illər Böyük Vətən Müharibəsində Qələbənin 75 illiyik yubiley medalı”nı Firdovsi Sadıqova təqdim edildi.

“Hazırda Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində itkin düşmüş şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi dövlətimizin qarşısında duran əsas vəzifələrdən biridir. Bu istiqamətdə Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası tərəfindən ardıcıl və məqsədyönlü iş aparılır. Məsələ mütəmadi olaraq aidiyyəti dövlət qurumlarının gündəliyində saxlanılır, eyni zamanda beynəlxalq platformalarda da müzakirəyə çıxarılır”.  Bunu Moderator.az-a açıqlamasında millət vəkili Azər Badamov bildirib. Millət vəkili qeyd edib ki, 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan dövlətinin əldə etdiyi zəfər bu istiqamətdə daha sistemli və məqsədyönlü işlər görməyə zəmin yaradır: “44 günlük Vətən müharibəsindən sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə kütləvi məzarlıqların aşkar olunması bu istiqamətdə aparılan işlərin yeni mərhələyə keçməsinə imkan yaradıb. Aşkarlanan insan qalıqları üzərində müvafiq ekspertizalar, o cümlədən molekulyar-genetik müayinələr aparılır, itkin düşmüş vətəndaşlarımızın şəxsiyyətləri müəyyənləşdirildikdən sonra onların ailələrinə məlumat verilir və şəhidlərimizin nəşləri ehtiramla torpağa tapşırılır. Bu, sadəcə olaraq bir şəxsin kimliyinin müəyyən edilməsi və dəfn olunması məsələsi deyil. Burada 30 ildən artıq müddətdə doğmasının yolunu gözləyən ailələrin, valideynlərin, həyat yoldaşlarının, övladların və yaxınların mənəvi iztirabına son qoyulmasından söhbət gedir. İtkin düşmüş şəxslərin doğmaları uzun illər boyu ümidlə yaşayıblar. Onların ən böyük arzusu isə heç olmasa doğmalarının taleyini bilmək, məzarını görmək və onun qarşısında son borclarını yerinə yetirmək olub. Bu baxımdan, Birinci Qarabağ müharibəsindən 30 ildən artıq vaxt keçməsinə baxmayaraq, axtarışların bu gün də davam etdirilməsi və şəhidlərimizə aid meyit qalıqlarının eyniləşdirilərək  öz doğmalarına qaytarılması olduqca böyük tarixi və mənəvi əhəmiyyət daşıyır. Hər bir şəhidin qalıqlarının tapılaraq ailəsinə təhvil verilməsi, onun dövlət səviyyəsində ehtiramla dəfn olunması, əslində, həmin ailənin illərlə davam edən nisgilinə son qoyulması deməkdir. Dövlətimizin mövqeyi də ondan ibarətdir ki, Vətənin müdafiəsi zamanı itkin düşmüş hər bir şəhidin taleyi müəyyənləşdirilənədək axtarışlar davam etdirilməlidir. Çünki zamanın keçməsi bu insanların dövlət və cəmiyyət qarşısındakı xidmətlərini, eləcə də onların ailələrinin haqqını azaltmır. Əksinə, hər bir itkinin taleyinin müəyyənləşdirilməsi həm şəhidlərimizin xatirəsinə ehtiram, həm də onların ailələri qarşısında mənəvi borcumuzdur. Bu gün daha 5 itkin-şəhidimizin kimliyinin müəyyənləşdirilməsi və onların dəfn mərasimlərinin keçirilməsi göstərir ki, Ermənistan hərbçiləri tərəfindən Birinci Qarabağ müharibəsində törədilmiş  humanitar pozuntuların izləri tədricən üzə çıxarılır və ailələrin 30 ildən artıq davam edən həsrətinə son qoyulur. Bu iş davam etdikcə daha çox ailə öz doğmasının taleyini öyrənəcək, onun məzarına qovuşacaq və illərlə yaşadığı qeyri-müəyyənlikdən xilas olacaq. Ən əsası isə budur ki, itkinlərimizin axtarılması və şəhidlərimizin ailələrinə qaytarılması dövlətimizin öz vətəndaşına verdiyi dəyərin göstəricisidir. Vətən uğrunda canından keçən heç bir insan unudulmur və onların hər birinin taleyinin müəyyənləşdirilməsi istiqamətində işlər dövlətimiz durduqca davam etdiriləcək”. Seymur ƏLİYEV

2021-ci ildə təsis edilən Antalya Diplomatiya Forumu qısa müddət ərzində beynəlxalq münasibətlər sistemində özünəməxsus yer tutaraq qlobal diplomatiyanın mühüm platformalarından birinə çevrilib. Forumun əsas məqsədi müxtəlif ölkələrin siyasi liderlərini, diplomatlarını, ekspertlərini və beynəlxalq təşkilat nümayəndələrini bir araya gətirərək qlobal və regional problemlərin açıq müzakirəsinə şərait yaratmaqdır. Bu sözləri Mediatvaz.com-a Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının dosenti, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Cəlil Xəlilov deyib. O daha sonra bildirib ki, Antalya Diplomatiya Forumu qısa müddətdə qlobal diplomatiyanın əsas müzakirə mərkəzlərindən birinə çevrilərək beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm rol oynamağa başlayıb.Azərbaycan üçün isə bu platforma xüsusi strateji əhəmiyyət daşıyır. İlham Əliyev forum çərçivəsində keçirdiyi görüşlər və verdiyi mesajlarla ölkənin regional və qlobal siyasətdə artan rolunu nümayiş etdirir. Xüsusilə Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Məhəmməd Şahbaz Şərif ilə keçirilən görüşlər Azərbaycan–Türkiyə–Pakistan üçtərəfli əməkdaşlığının daha da gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu görüşlər çərçivəsində siyasi, iqtisadi, enerji və təhlükəsizlik sahələrində strateji tərəfdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində konkret məsələlər müzakirə olunur.Nəticə etibarilə, Antalya Diplomatiya Forumu həm qlobal, həm də regional səviyyədə dialoqu təşviq edən, yeni əməkdaşlıq imkanları yaradan və siyasi sabitliyin möhkəmlənməsinə töhfə verən mühüm beynəlxalq platforma kimi çıxış edir. Azərbaycanın bu platformadakı fəal iştirakı isə ölkənin diplomatik təşəbbüslərdə aparıcı rol oynadığını və regionda sülh, təhlükəsizlik və əməkdaşlıq gündəliyinin formalaşmasına ciddi töhfə verdiyini bir daha təsdiqləyir.Forum çərçivəsində müxtəlif ölkələrin liderləri və nümayəndələrinin bir araya gəlməsi yalnız siyasi dialoqu gücləndirmir, eyni zamanda regional münaqişələrin həlli istiqamətində yeni yanaşmaların formalaşmasına da imkan yaradır. Xüsusilə postmüharibə dövründə Azərbaycan və Ermənistan nümayəndələrinin eyni platformada çıxış etməsi regionda sülh prosesinin irəliləməsi baxımından əhəmiyyətli addım kimi qiymətləndirilir.Cəlil Xəlilov daha sonra vurğulayıb ki, müasir dövrdə qlobal çağırışların artdığı bir şəraitdə belə platformalar dövlətlər arasında qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsinə, etimad mühitinin formalaşmasına və strateji əməkdaşlığın genişlənməsinə xidmət edir. Bu baxımdan Antalya Diplomatiya Forumu təkcə müzakirə meydanı deyil, həm də konkret nəticələrə yönəlmiş beynəlxalq əməkdaşlıq platforması kimi çıxış edir.  

Bu il xalqımız  Böyük Vətən Müharibəsində Qələbənin 80 illiyini geniş şəkildə qeyd edəcək. Bu Qələbənin əsl səbəbkarları, düşmənin məğlub edilməsində böyük şücaətlər göstərmiş, canlarından keçməyə hazır olduqlarını nümayiş etdirmiş, başqa xalqların nümayəndələri ilə birlikdə müharibədə iştirak edərək və dünyanı faşizmdən xilas etməyə nail olmuş soydaşlarımızın qəhrəmanlığı heç vaxt unudulmayacaq. Çünki faşizm üzərində tarixi qələbənin qazanılmasında Azərbaycan xalqının ön və arxa cəbhədə göstərdiyi şücaətlər danılmazdır. İki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüş həmyerlimiz Həzi Aslanovun, İsrafil Məmmədovun, Azərbaycan şahini Hüseynbala Əliyevin, Mehdi Hüseynzadənin, Gəray Əsədovun, komandirinin həyatını xilas etmək üçün sinəsini düşmən gülləsinə sipər edən dənizçi Qafur Məmmədovun, partizan hərəkatının fəal iştirakçısı, «Fransanın Milli Qəhrəmanı» fəxri adına layiq görülmüş Əhmədiyyə Cəbrayılovun, qadınlarımızdan təyyarəçi Züleyxa Seyidməmmədovanın, snayperçi Ziba Səlimovanın, gəmi kapitanı Şövkət Səlimovanın və başqa həmvətənlərimizin adları dillər əzbəri olmuş, tarixə düşmüşdür.İkinci Dünya müharibəsində Tovuzdan 7790 nəfər iştirak edib, onlardan yalnız 3612-si sağ qayıdıb. Tovuz keçmiş SSR-də yeganə rayonlardandır ki, onun üç Sovet İttifaqı Qəhrəmanı olub. Onların hər üçü Berlinədək döyüş yolu keçib, qorxmazlıqları və şücaətləri ilə bu ada layiq görülüblər. Hazırda rayonda hər 3 Sovet İttifaqı Qəhrəmanının adına küçə və məktəb var. Eyni zamanda, Tovuz Qəhrəmanlar Parkında onların büstləri qoyulub. Bu qəhrəmanlardan biri də   Qələmini Silahla əvəz edən müəllim Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Məstan Əliyevdir. Məstan Əliyev, bir tərəfdən müharibənin cəbhələrində göstərdiyi fədakarlıqla tanınan bir qəhrəman, digər tərəfdən isə təhsil və sosial həyatda önəmli bir şəxsiyyət olaraq yadda qalır. Onun müharibə zamanı göstərdiyi igidlik, yalnız onun şəxsiyyəti ilə əlaqəli deyil, eyni zamanda Azərbaycan xalqının mübarizliyini və qəhrəmanlıq ənənələrini nümayiş edir. Onun həyatı və müharibə dövrü, bu gün də xalqımız tərəfindən böyük hörmətlə yad edilir.Məstan Əliyev, 1918-ci ildə Tovuz rayonunun Əsrik Çırdaxan kəndində doğulmuş və Azərbaycan xalqı üçün önəmli şəxsiyyətlərdən biridir. Kənd məktəbində müəllim işləyən Məstan Əliyev 1939-cu ildə orduya çağırılıb və İkinci Dünya Müharibəsi başlayanda, 47-ci ordu tərkibində cəbhəyə göndərilib. Onun döyüş yolları Berlin ətrafında baş verən qızğın döyüşlərlə bağlı olub.1944-cü ildə 143-cü atıcı diviziyasına göndərilmiş Məstan Əliyev, xüsusilə 1945-ci ilin 16 aprelində Oder çayının sol sahilindəki döyüşdə böyük qəhrəmanlıq göstərmişdir. Bu döyüşdə onun komandanlığı altında olan bölmə 72 əsgər və zabiti əsir götürüb, Məstan Əliyev şəxsən 20-dən çox faşist hərbçisini məhv edib.Bununla yanaşı, Məstan Əliyev 1945-ci ilin 23 aprelində Berlin uğrunda döyüşlərdə həlak olub. Onun döyüşlərdəki qəhrəmanlığı və fədakarlığı Azərbaycan xalqının tarixinə qızıl hərflərlə yazılıb.Onun qəhrəmanlığı və müharibə zamanı göstərdiyi fədakarlıq Sovet İttifaqı tərəfindən yüksək qiymətləndirildi.Məstan Əliyevin müharibədə göstərdiyi cəsarət və qəhrəmanlıq, Azərbaycanın və Sovet İttifaqının qəhrəmanlarından biri kimi tarixə düşməsinə səbəb olmuşdur. Onun adı, yalnız döyüş meydanında deyil, həm də Azərbaycan xalqının tarixinə yazılmışdır.                                                                 Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları   Təşkilatının sədri                                                               polkovnik   Cəlil Xəlilov