Ağdamda 16 sentyabr 2021-ci il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Ağdam rayonu üzrə Xüsusi Nümayəndəliyi, Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi, Qarabağ Dirçəliş Fondu və AMEA İqtisadiyyat İnstitutunun birgə təşkilatçılığı ilə “Qarabağda yeni iqtisadiyyat quruculuğu: Ağdamdan inkişaf impulsları” mövzusunda I Beynəlxalq elmi-praktik konfransın ilk günü başa çatıb.   Konfransdan öncə tədbir iştirakçıları Ağdam şəhərində Qarabağ xanlarının abidələr kompleksi və İmarət qəbiristanlığını, Çörək muzeyini, Ağdam Dövlət Dram Teatrını, Cümə məscidini və Mərkəzi meydanı ziyarət ediblər.   Tədbir iştirakçıları Ağdam torpağında birlikdə ağac əkiblər.   Konfransı açılış nitqi ilə Ağdam rayonunun işğaldan azad edilmiş hissəsində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Emin Hüseynov açıb. Konfransda Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın “Qarabağda yeni iqtisadiyyat quruculuğu: Ağdamdan inkişaf impulslari” I Beynəlxalq elmi-praktik konfransının iştirakçılarına müraciəti səsləndirilib.   Daha sonra Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirinin müavini Sahib Ələkbərov, Qarabağ Dirçəliş Fondunun İdarə Heyətinin sədri Rəhman Hacıyev, AMEA-nın İqtisadiyyat İnstitutunun direktoru, iqtisad elmləri doktoru, professor Nazim Müzəffərli çıxış edib.   Plenar iclasda Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin rektoru, iqtisad elmləri doktoru, professor Ədalət Muradov “İnnovativ və rəqəmsal Qarabağ iqtisadiyyatı: konseptual baxış”, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyi sədrinin müavini Ceyhun Salmanov “Qarabağda innovativ iqtisadi sahələrin inkişaf potensialı və perspektivləri”, AMEA İqtisadiyyat İnstitutu “Post-konflikt ərazilərin bərpası” Elmi mərkəzinin rəhbəri, AMEA müxbir üzvü, iqtisad elmləri doktoru, professor Akif Musayev “Post-konflikt ərazilərin effektiv məskunlaşdırılması məsələləri” mövzusunda çıxış edib. Konfransda “Ağdamda yeni iqtisadiyyat quruculuğu: iqtisadi potensial, prioritetlər və gözləntilər”, “Ağdamın və bütövlükdə Qarabağın təbii resursları və yaşıl enerji potensialı”, “Qarabağda iqtisadiyyatın ənənəvi və qeyri-ənənəvi sahələri arasında müvazinət”,  “Məcburi köçkünlərin Ağdama və Qarabağın digər bölgələrinə qayıdışı” məsələləri müzakirə olunub. Daha sonra yerli və xarici qonaqların iştirakı ilə sual-cavab sessiyası keçirilib.   Sonda xatirə şəkli çəkilib.   Qeyd edək ki, konfransın növbəti və son görüşü bu gün videoformatda keçiriləcək.   Məlumat üçün bildirək ki, “Qarabağda yeni iqtisadiyyat quruculuğu: Ağdamdan inkişaf impulsları” mövzusunda beynəlxalq elmi-praktik konfransın bütün təşkilati işləri Qarabağ Dirçəliş Fondu tərəfindən qarşılanıb.   Tədbirin internet resursu ilə təmin olunması isə “Azercell” şirkətinin dəstəyi ilə reallaşıb.  

İspan pilotlarla bağlı yaşananlar xalqımızın humanizmindən, ümumbəşəri dəyələrə verdiyi önəmdən xəbər verir Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Gəncədə təlim keçmiş ispan pilotların tarixindən bəhs edən sənədli film paylaşıb. Hikmət Hacıyev qeyd edib ki,  Gəncə uzun illər onun üçün gizli bir sirr olaraq qalıb: bəzi yaşlı sakinlərin şəhərdəki məktəblərdən birini niyə "İspan məktəbi" adlandırması və Gəncədə ispan pilotların məzarlarının olması sual doğurub. Prezidentin köməkçisi bildirib ki, "AnewZ" tərəfindən hazırlanmış "The aviators of Ganja | AnewZ investigative documentary" ("Gəncənin aviatorları | AnewZ araşdırma sənədli filmi) adlı araşdırma filmi bu unudulmuş tarixin bir hissəsinə işıq salır. Azərbaycandan həyatını ona etibar edənlərlə bağlı şərəfli addım... "AnewZ"-un hazırladığı filmdən məlum olur ki, ispan pilotların təlim keçmək məqsədilə Azərbaycana gəlişi 1936-1939-cu illəri əhatə edir. Bu, elə bir tarixi dönəm idi ki, Almaniyada faşistlər siyasi hakimiyyəti ələ keçirməklə yanaşı, Avropada da müttəfiq axtarışına çıxmış, başlayacağı böyük müharibədə qələbəni təmin etmək üçün diktatura rejmli millətçi hökumətlərlə rəsmi və qeyri-rəsmi razılaşmalara can atırdı. Bu, İspaniya dövləti üçün də keşməkeşli bir dövr idi. 1936-1939-cu illərdə İspaniyada vətəndaş müharibəsi gedirdi. Bu müharibənin qalibi general Fransisko Franko oldu. Frankonun qələbəsi Azərbaycandakı gənc ispan pilotların da taleyini həll etdi. Onlar üçün diktatura rejiminin bərqərar olduğu İspaniyaya gedən yol həmişəlik bağlandı. Məhz bu səbəbdən də onların taleyi Azərbaycandan, siyasi hakimiyyətlə yanaşı, Azərbaycan xalqının onlara olan münasibətindən asılı hala çevrildi. Qürurvericidir ki, Azərbaycan xalqı bütün zamanlarda və situasiyalarda olduğu kimi ispan pilotlara münasibətdə də ənənəvi humanizm prinsipindən yanaşdı, onlar üçün ikinci vətən oldu. Azərbaycan ispan pilotları geriyə - Franko rejiminin hakimiyyətdə olduğu İspaniyaya qaytarmadı. Bununla da onların təhlükəsizliyini təmin etmiş oldu. Xalqımız bununla sübut etdi ki, o, həyatını ona etibar edənlərin təhlükəsizliyini təmin etməyi, onlara qayğı göstərməyi özünə mənəvi borc hesab edir və bu borca istənilən təzyiq qarşısında sadiqdir. “Qəhvəyi taun”a qarşı mübarizənin birləşdirdiyi iki azad ruhlu xalq... Gəncədəki ispan pilotlarla bağlı "AnewZ"-un hazırladığı sənədli film, habelə, Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyevin bununla bağlı paylaşımı Azərbaycan-İspaniya dostluğu ilə bağlı çoxdan unudulan həqiqətləri yada salmış oldu. Gündəmə gətirilən bu məlumatlar Azərbaycan və ispan xalqının “qəhvəyi taun”a qarşı birlikdə necə mübarizə apardığını, bu mübarizənin faşizm üzərindəki tarixi qələbəyə necə böyük töhfə verdiyini xatırlatdı. "AnewZ"-un ərsəyə gətirdiyi film sayəsində məlum oldu ki, Azərbaycanı özlərinə ikinci vətən edən ispan pilotlar onlara qayğı və sevgi ilə yanaşan bu torpaqların faşist hücumlarından müdafiəsində fəal iştirak edib, neft mədənlərinin qorunmasında böyük qəhrəmanlıqlar göstəriblər. Bu fakt iki azad ruhlu xalqın – Azərbaycan və İspaniyanın faşizm istilasına qarşı birgə mübarizəsinin şanlı salnaməsi, qızıl səhifəsidir. Bu fakt bir daha sübut edir ki, Azərbaycan-İspaniya dostluğu tarixin sınaqlarında təsdiqlənən, bu sınaqlardan keçərək həyata vəsilə alan həqiqi dostluqdur və bu dostluğun daha da inkişafı hər iki xalqa ancaq uğur və nailiyyət gətirəcək. Seymur ƏLİYEV