Когда встречаются лидеры государств, общественность  всегда пытаемся выяснить смысл и значение этих встреч, их актуальность  и востребованность для страны, для ее будущего. Тем более, когда речь идет о встрече с Президентом великой страны, известным  и популярным сейчас в мире политическим деятелем  Владимиром  Путиным. Президент России 27-28 сентября находился в Баку с рабочим визитом. Совместно с Ильхамом Алиевым он открыл  IX Российско-азербайджанский форум регионов, в котором принимали участие более тысячи человек,  потом смотрел финальные соревнования 32-го чемпионата мира по дзюдо и очень высоко оценил их организацию.  Главы двух государств общались с главами регионов, выступили перед ними.  Отдельно состоялась закрытая встреча президентов. В своем выступлении на Форуме Президент Азербайджана Ильхам Алиев, на  мой взгляд, выразил искреннее мнение населения Азербайджана,  сказав, что мы всегда очень рады высокому гостью из России. И это не случайно. С великим северным соседом нас связывают  более  двухсотлетняя  история. В этой истории были и трагические, драматические страницы, и много позитивных станиц,   духовно объединивших наши народы. Неоспоримо, что Россия оказала  существенное влияние на становление и развитие современного Азербайджана. И сейчас для нас Россия, действительно, очень важный и ценный партнер.  Впечатляют достигнутые  конкретные  результаты  и  масштабы ожидаемого  взаимовыгодного  сотрудничества в экономической, транспортной, энергетической, гуманитарной  областях. Вместе с тем нельзя молчаливо обойти карабахскую проблему. Армения живет за счет России. Совершенно  очевидно, что Россия может однозначно потребовать от Армении вывести свои вооруженные силы с оккупированных территорий Азербайджана, как того требуют соответствующие резолюции Совета Безопасности ООН и других международных организаций. При этом Азербайджан готов соблюдать интересы армянского населения Карабаха, гарантируя их автономное существование и развитие на самом высоком уровне. Если мировая армянская диаспора действительно заботится о судьбе соотечественников, то  должна понять, что будущее Армении, ее цивилизованное развитие  требуют соблюдения добрососедских отношений с  соседними странами.  Миссия Россия  в данном случае донести до сведения своего «стратегического союзника» эту банальную истину. Азербайджан ждет от России решительных миротворческих усилий. Абсолютно не в интересах России вспышка новой войны в Закавказье. Азербайджанские просветители считали, что знание русского языка необходимое условие доступа к мировой культуре, западной философии и  науке. Ценилась служба в русской армии, получение  образования в Петербурге, Москве… Эти мысли, по существу, стали архетипами азербайджанской культуры. И сейчас, несмотря на возможность учиться, работать в западных странах, азербайджанцы преимущественно ориентированы  на Россию. Русский язык, русская культура у нас высоко ценится. И в отличие от других стран СНГ  в Республике не сокращаются, а открываются  все новые и новые школы на русском языке.  Молодое поколение ориентировано на знание трех языков: родного – азербайджанского, русского и английского. В этом отношении примером для них является  Президент Азербайджана Ильхам Алиев, свободно владеющий несколькими языками. Язык, как считал немецкий философ  Мартин Хайдеггер, дом бытия. И этим домом для  азербайджанцев, благодаря  полилингвизму, может стать весь мир.            ДЖАЛИЛ ХАЛИЛОВ, полковник, заместитель председателя Организации ветеранов   войны, труда и Вооруженных сил  Азербайджанской Республики, докторе философии по политическим наукам.  

Respublika Veteranlar Təşkilatının nümayəndələri, İkinci Dünya, Qarabağ, Əfqanıstan müharibəsi, əmək və Silahlı Qüvvələr veteranları 20 Yanvar - Ümumxalq Hüzn günü münasibəti ilə Şəhidlər Xiyabanını ziyarət etmiş, şəhid məzarlarına tər qərənfillər düzmüş, Əbədi Məşəl Kompleksi önünə gül çələngi qoymuşlar. Ziyarət başa çatdıqdan sonra Respublika Veteranlar Təşkilatının inzibati binasında 20 Yanvar - Ümumxalq Hüzn gününə həsr olunmuş tədbir keçirilmişdir.    Tədbir iştirakçıları çıxışlara başlamazdan əvvəl 20 Yanvar şəhidlərinin, eləcə də Azərbaycanın müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü uğrunda canlarından keçmiş bütün şəhidlərimizin xatirəsini 1 dəqiqəlik sükutla yad etmişlər. Ziyalılar, media nümayəndələrinin də qatıldığı tədbiri giriş sözü ilə Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatın sədr müavini, ehtiyatda olan polkovnik Cəlil Xəlilov açmışdır. O, Azərbaycan tarixinin faciəli olduğu qədər də qəhrəmanlıq və şərəfli səhifələrindən sayılan 20 Yanvarla bağlı geniş məlumat vermişdir. Bu faciənin təməlinin hələ 1987-ci ilin oktyabrında ermənilərin Azərbaycana qarşı torpaq iddialarının həyata keçirilməsinə mane olan Heydər Əliyevin Siyasi Bürodan və SSRİ rəhbərliyindən uzaqlaşdırılması ilə başlandığını bildirən C.Xəlilov demişdir: “20 Yanvar Azərbaycan xalqının milli azadlıq və demokratiya uğrunda mübarizəsini boğmaq, xalqa ağır mənəvi zərbə vurmaq məqsədilə qabaqcadan düşünülüb hazırlanmış təcavüzkarlıq aksiyası idi.  Bu qanlı faciəni törədənlər Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpasının qarşısını bütün vasitələrlə almaq istəyirdilər. Ermənilərin əsas mədsədi isə DQMV-in Azərbaycandan qoparılaraq Ermənistana biriləşdirilməsi idi. Bu məkrli planın ilk qurbanları Ermənistanda yaşayan azərbaycanlılar oldu. 1989-cu ilin sonunda Ermənistanda azərbaycanlılara qarşı son etnik təmizləmə həyata keçirilməklə, 230 min azərbaycanlı dədə-baba torpaqlarından qovuldu. Deportasiya zamanı 255 nəfər öldürüldü, 1200 adam yaralandı, 31 min ev və digər əmlaklar talan edildi. Bu olaylara Moskva göz yumur, Azərbaycanın o vatkı rəhbərləri isə səriştəsiz mövqe nümayiş etdirirdilər. 1989-cu ilin sonu, 1990-cı ilin yanvarında Azərbaycanda ictimai-siyasi vəziyyət kəskinləşdi, mövcud iqtidarın hadisələrə nəzarəti xeyli zəiflədi, hakimiyyət böhranı və qarşıdurma dərinləşdi. 1990-cı il yanvarın 19-na keçən gecə Bakıya  qanunsuz olaraq, fövqəladə vəziyyət elan edilmədən yeridilən SSRİ Müdafiə Nazirliyinin, Daxili Qoşunların və DTK-nın hərbi birləşmələri şəhərdə “Udar” kod adlı əməliyyat həyata keçirməklə SSRİ və Azərbaycan SSR Konstitusiyalarını kobud surətdə pozdular. Görünməmiş qəddarlıqlar törətmiş həmin hərbi qruplaşmanın tərkibi qvardiya hava-desant diviziyalarının üç alayı, motoatıcı diviziya, xüsusi təyinatlı briqada, dəniz piyadaları, DTK-nın xüsusi təyinatlı “Alfa” qrupu, Ctavropol vilayətindən toplanmış əksəriyyəti ermənilərdən ibarət xalqımızın qanına susamış vəhşilər idi. İri hərbi kontingentin Bakını zəbt etməsi xüsusi qəddarlıq və misli görünməmiş vəhşiliklərlə müşayiət edilməklə, Bakıda və Respublika rayonlarında 147 nəfər öldürülmüş, 744 nəfər yaralanmış, 841 nəfər qanunsuz həbs olunmuşdur. Hərbi qulluqçular tərəfindən 200 ev və mənzil, 80 avtomaşın, o cümlədən təcili yardım maşınları, dövlət və şəxsi əmlak məhv edilmişdir. Həlak olanların arasında qadınlar, uşaqlar və qocalar, həmçinin təcili yardım işçiləri olmuşdur.  Tanklar və BTR-lər qarşılarına çıxan hər şeyi əzir, hər yan amansız atəşə tutulur, insanlar nəinki küçələrdə, hətta avtobusda, öz mənzillərində güllələrə tuş gəlirdilər. Həmin ağır günlərdə, 1990-cı il yanvarın 21-də ulu öndər Heydər Əliyev Azərbaycanın Moskvadakı daimi nümayəndəliyində çıxış edərək, xalqla birgə olduğunu bildirdi. O, 20 Yanvar faciəsinə siyasi qiymət verdi, qanlı faciənin törədilməsinə görə mərkəzi və respublika rəhbərlərini ittiham etdi. Bu tarixi çıxışın mətni dünyaya, respublikaya geniş yayıldı. Xalqın qəlbində ümid çırağı yandı”. C.Xəlilov daha sonra demişdir: “20 Yanvarın 1999-cu ildən etibarən Ümumxalq hüzn günü kimi keçirilməsinin Əmək Məcəlləsində əksini tapması da məhz ümummilli lider Heydər Əliyevin xidmətidir”. Tədbirdə çıxış edən digər şəxslər də 20 Yanvarın Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda həlak olmuş şəhidlərin xatirəsini yad edilməsi, həm də Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq, birlik günü olduğunu vurğulamış, şəhidlərin heç unudulmayacaqlarını, xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaqlarını qeyd etmişlər.

Səmyar Abdullayev: “Müasir Azərbaycanın bütün uğurlarının arxasında Ulu Öndərin siyasi kursu, ölümsüz ideyaları dayanır” Sabah Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin andan olmasının 103-cü ildönümüdür. Moderator.az olaraq Azərbaycan Gözdən Əlillər Cəmiyyəti” İctimai Birliyinin prezidenti Səmyar Abdullayevlə söhbətimizdə Ümummilli Liderin siyasi fəaliyyətinə qısaca nəzər salmağa çalışdıq: -Səmyar bəy, sabah Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 103-cü ildönümüdür. Heydər Əliyev və onun Azərbaycan xalqının həyatındakı tarixi rolunu qısaca necə xarakterizə edərdiniz? -Heydər Əliyevin Azərbaycan dövləti və xalqının həyatındakı rolu həqiqətən də böyük və təkrarsızdır. Əminliklə demək olar ki, Heydər Əliyev xalqımızın sədaqət, həmrəylik və vətənpərvərlik simvoludur. Ümummilli Liderin həyat və mübarizə yolu başdan-başa xalqa sonsuz sevgi və sədaqətlə zəngindir. Onun həyatının hər bir anı Azərbaycan xalqı, onun arzu və istəkləri, inkişaf və tərəqqisi, azadlıq və müstəqilliyi ilə bağlıdır. Heydər Əliyev həm də Azərbaycan xalqının həmrəyliyinin güclənməsində, dünyanın ən müxtəlif ölkələrində yaşayan azərbaycanlıların milli maraqlarımız ətrafında sıx birləşməsində mühüm rol oynayıb. Ulu Öndər xarici ölkələrə səfərləri əsnasında bu ölkələrdə yaşayan azərbaycanlılarla da görüşlər keçirir, onları Azərbaycan faktoru ətrafında sıx birləşməyə, doğma vətənin mənafeyi uğrunda mübarizə aparmağa səsləyib. Heydər Əliyevdə olan yüksək ali məziyyətlərdən biri də vətənpərvərlik idi. Hansı ki, onun hər bir çıxışında, müsahibəsində, çağırışında bu amili görmək mümkündür. Heydər Əliyev vətənpərvərliyi hər bir azərbaycanlının mənəvi borcu hesab edirdi. O, hesab edirdi ki, hər kəs doğma vətənin inkişafı üçün əlindən gələni etməli, bu məsələdə bütün digər maraqları,eləcə də  şəxsi ambisiyaları bir kənara qoymalıdır. Düşünürəm ki, Heydər Əliyevin vətənpərvərliyi Azərbaycan gəncliyi üçün böyük məktəbdir və gələcək nəsillər bu məktəbdən mümkün qədər çox şey öyrənməli, mümkün qədər çox nümunə götürməlidir. -Vaxtiylə erməni işğalı altındakı torpaqlarımızın azad edilməsi Ulu Öndərin ən böyük arzularından biri idi. Hansı ki, bu arzu Müzəffər Ali baş Komandan İlham Əliyev tərəfindən uğurla reallaşdırıldı. Sizcə erməni faşizmi üzərindəki tarixi qələbədə Heydər Əliyevin rolu nədən ibarətdir? -Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Silahlı Qüvvələrimizin əldə etdiyi tarixi qələbədə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin çox böyük rolu mövcuddur. Heç kimə sirr deyil ki, Azərbaycanda nizami ordu məhz Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə yaradılıb. Ulu Öndərə qədər ölkəmizdə vahid komandanlığa taben nizami ordu mövcud deyildi. Ölkəmizdə bir neçə silahlı birləşmə mövcud idi ki, onların arasında lazımi birlik və koordinasiya yox idi. Əslində Birinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycanın məğlub olmasının əsas səbəblərindən biri də bu idi. Lakin 1993-cü ildə Ulu Öndər hakimiyyətə gələndən sonra ordunun güclənməsi, vahid nizami ordunun yaradılması istiqamətində ciddi addımlar atıldı. Bütün silahlı birləşmələr ləğv edildi. Bunun əvəzinə vahid nizami ordu yaradıldı. Milli hərbi kadrların yetişdirilməsi məqsədilə Azərbaycan hərbçiləri Türkiyə və digər dövlətlərə göndərildi. Ordumuzun texniki təchizatının yaxşılaşdırılması, xalq-ordu biriyiin gücləndirilməsi və s. ilə bağlı da mühüm işlər görüldü. Nəticədə, 1994-cü il döyüşlərində Azərbaycan Ordusu düşmənə qarşı uğurlu hərbi əməliyyatlar keçirməyə başladı. 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində isə Prezident İlham Əliyevin lideriyi ilə işğaldakı bütün torpaqlarımız azad edildi. Heydər Əliyev siyasi kursunu uğurla davam etdirən, ordumuzun daha da gücləndirilməsi üçün ciddi yeniliklər həyata keçirən İlham Əliyev, Silahlı Qüvvələrimizin tarixi uğurunu təmin etdi. Cəmi 44 gün içərisində Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi bərpa olundu. -Səmyar bəy, bu gün Azərbaycan həm də öz nəhəng iqtisadi uğurları ilə diqqət çəkir. Sizcə bu uğurlarla Heydər Əliyev iqtisadi kursu arasında hansı əlaqə var? -Bildiyiniz kimi, Azərbaycanın neft məhsullarının dünya bazarına çıxarılması Ulu Öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. 1994-cü ilin 20 sentyabr tarixində Ulu Öndərin səyi ilə Azərbaycanla dünya neft nəhəngləri arasında imzalanan “Əsrin müqaviləsi” neft kontraktları sayəsində Bakı neftinin dünya bazarına çxıması təmin edildi. Bu, müstəqil Azərbaycan dövlətinin ilk böyük iqtisadi-siyasi uğuru idi. Çünki bu müqavilə Azərbaycana böyük ölçüdə valyuta axınını təmin etməklə yanaşı, dövlətimizin müstəqilliyinin möhkəmlənməsinə də böyük töhfə verdi. “Əsrin müqaviləsi” beynəlxalq arenada Azərbaycana olan marağı hədsiz dərəcədə artırdı. Ölkəmizin nəhəng neft ehtiyatları və bu ehtiyatların Qərbin enerji təhlükəsizliyində oynaya biləcəyi həyati rol ABŞ,  Böyük Britaniya, İngiltərə, Almaniya, Norveç və s. dövltlərin Azərbaycana marağına səbəb oldu. Nəticədə, ölkəmizin neft-qaz sektoruna qoyulan xarici investisiyalar sürətlə çoxalmağa, neft ixracatmz artmağa, dövlət büdcəmiz dolmağa başladı. Bu siyasət sonrakı mərhələdə Prezident İlham Əliyev tərəfindən də uğurla davam etdirildi. Nəticədə bu gün Avropanın 10-dan çox ölkəsi Azərbaycan neft və qaz məhsulları ixrac etməkdə, respublikamız onların enerji təhlükəsizliyinin təminində mühüm rol oynamaqdadır. Bu, Heydər Əliyev tərəfindən əsası qoyulan iqtisadi inkşaf kursunun nə qədər düzgün və səmərəli olduğunu isbatlamaqdadır. -Ulu Öndərin sosial siyasəti haqqında nə deyə bilərsiniz? -Sosüial siyasət, insanların rifahının dinamik şəkildə yaxşılaşdırılması hər zaman Ulu Öndərin siyasətinin əsas tərkib hissəsi olub. Ümummilli Lider çox yaxşı bilirdi ki, sosial rifahın yaxşılaşması iqtisadi inkişafdan keçir. Buna görə də Ulu Öndər ölkə iqtisadiyyatının inkişafı istiqamətində mühüm addımlar atır, Azərbaycanın sənaye ölkəsi kimi tərəqqisinə çalışırdı. Təkcə bir faktı qeyd edək ki, 1975-ci ildə məhz Heydər Əliyevin qətiyyəti və uzaqgörənliyi sayəsində Bakıda məişət kondinsionerləri zavodunun inşası başa çatdırıldı. Bu, bütün SSRİ miqyasında böyük nailiyyət idi. Ulu Öndər sonrakı dönəmlərdə də ölkə iqtisadiyyatının inkişafı üçün sistemli addımlar atıb, mühüm layihələr həyata keçirib. İqtisadiyyatın inkişafı əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına şərait yaradır, mühüm sosial layihələrin gerçəkləşməsini təmin edirdi.  Statistikaya nəzər salsaq görərik ki, 1993-2003-cü illərdə sosial inkişafın təmin olunması üçün Heydər Əliyev tərəfindən 60-dan artıq sənəd imzalanıb. Qeyd olunan müddətdə Azərbaycanda pensiya və müavinətlərin orta aylıq məbləği 8 dəfə, orta aylıq əməkhaqqı 6 dəfədən çox artıb. Ölkəmizdə əlilliyi olan şəxslərin mənzil və avtomobillə təminatı ilə bağlı ilk addımlar da məhz Heydər Əliyev tərəfindən atılıb. Bütün bu faktlar Heydər Əliyevin əhalinin sosial təminatına necə böyük diqqət yetirdiyinin göstəricisidir. -Sizcə Heydər Əliyev ideyalarının təbliği, Ulu Öndərin siyasi-ideoloji kursunun öyrənilməsi tariximizlə yanaşı, gələcəyimiz baxımından nə dərəcədə önəmlidir? -Heydər Əliyev məktəbinin gənc nəsillər tərəfindən öyrənilməsi dövlətimizin inkişafı, xalqımızın tərəqqisi, təhlükəsizliyimizin təmini baxımından həyati əhəmiyyət kəsb edir. Çünki Heydər Əliyevin həm ideyaları, həm də şəxsi həyatı, ömür yolu vətənə və xalqa xidmət nümunəsidir. Heydər Əliyev vətənin maraqlarını necə qorumaq lazım gəldiyini, onu hifz etmək üçün necə böyük fədakarlıqlar göstərmək gərəkdiyini şəxsi nümunəsi əsasında göstərib. O, hər bir azərbaycanlı üçün əsl vətənpərvərlik məktəbidir. Azərbaycanımızın gələcəyi naminə gənclər, eləcə də gələcək nəsillər bu məktəbi dərindən öyrənməli, hər bir addımda Heydər Əliyev ieyalarını  rəhbər tutmalıdır. Necə ki, Prezident İlham Əliyev hakimiyyətə gəldiyi ilk gündən bugünə qədər Heydər Əliyev ideyalarına söykənərək Azərbaycanın bütün müstəvilərdə qələbəsi təmin etməkdə, uğurlarına uğur qatmaqdadır. Əminəm ki, illər, əsrlər keçsə də, Azərbaycan xalqı Ümummilli Liderin ideyalarına sadiq qalacaq, bu ideyaların işığında növbəti uğurlarına doğru əzmlə addımlayacaq. Seymur ƏLİYEV