Уважаемые делегаты съезда! Уважаемые  гости!          Позвольте приветствовать вас от имени всех ветеранов Азербайджана! Пожелать плодотворной работы Высокому съезду, представляющему поколение, безоглядно отдавшее свои лучшие годы служению Родине, обеспечению его суверенитета и безопасности.          Понятие «ветеран» происходит от латинского слова «vetus», что означает старый, бывалый. В эпоху Римской империи ветеранами называли воинов, прошедшие реальные испытания более 20 лет. Именно они составляли ядро, так называемых, «железных воинов», на которые опирался Цезарь. Со временем это понятие обобщилось, оно стало охватывать и гражданских лиц, проживших достойную жизнь и ставших профессионалами своего дела в разных областях.          Ветераны не уходят бесследно в прошлое, а представляют социальную силу, во многом определяющее  будущее страны. Это золотой фонд любого государства, его основа, формирующая духовный климат, нравственные ориентиры для новых поколений. Их исторический опыт, апробированные в тернях жизни ценностные, мировоззренческие установки становятся мерилом политической, экономической деятельности, культурного развития. Преемственность поколений - это как «нить Арианды» выводит общество из сложных, запутанных ситуаций. Без преемственности поколений невозможна целостность страны, сохранение традиций, национальной культуры. В современную эпоху вследствие глобальных процессов эти вопросы приобрели особую актуальность. Вот почему индикатором силы государства, его цивилизованности является, кроме всего остального, качество жизни ветеранов, уровень внимания к ним, влияние их мнения на принятие решений на различных уровнях социальной иерархии.          Оправданно считается: для того, чтобы заглянуть в будущее, надо обернуться в прошлое. В Азербайджане, испокон веков, в народе пользовались особым уважением умудренные опытом пожилые люди, «аксакалы». «Аксакал» - дословно означает седобородый. Это слово относилось к старейшинам и мудрецам общины. Аксакалы играли значительную роль в разрешении конфликтов, социальной жизни. Продолжая данную традицию, правительство Азербайджана и лично Президент Республики  Ильхам Алиев держат в центре внимания деятельность ветеранов, оказывают целенаправленную материальную и моральную поддержку.           Особо чтят ветераны внимание руководства страны к важнейшим историческим событиям, которые чрезвычайно ценны для воспитания подрастающего поколения. Примечательно в этом отношении слова Президента, сказанные в дни празднования 70-летия Великой Победы над фашистской Германией: ««Все люди, сражавшиеся на фронте и самоотверженно работавшие в тылу, достойны самого глубокого уважения. Ваш пример чрезвычайно важен для формирования грядущих поколений».          Как считают психологи, сознание человека, его определяющие установки формируются в раннем возрасте. Уже к 13-14 годам система ценностей человека приобретает форму аксиом, их трудно видоизменить. Все что в раннем возрасте воспринимается в процессе обучения, через различные средства информации становятся нормой, ибо они закладываются на подсознательном уровне. Особую ответственность в этой связи несут семья, представители образования, педагоги. Наш совет ветеранов неоднократно проводил совещания с соответствующими ведомствами, учебными центрами, посвященные вопросам патриотического воспитания, исторического образования, формирования личности в условиях глобализации.          В центре государственной политики Азербайджана  находятся вопросы мультикультурализма, интернационализма. И наша организация уделяет этим вопросам (очень важным для многонационального Азербайджана) пристальное внимание.           В своей деятельности мы используем разнообразные формы воспитательной работы.          Плодотворные результаты дают проводимые нами героико – патриотические конкурсы на лучшие сочинения, рисунок и исполнения песен военных и после военных лет под девизом: «Герои войны с фашизмом и самоотверженный труд народа в тылу»; «Дружба народов СССР как предпосылка победы в Великой Отечественной Войне»; «Вклад Азербайджана в великую победу Советского народа над фашизмом» Победители награждаются ценными подарками и Почетными грамотами.          Хорошо поставлена в нашей организации печатная пропаганда. Издается своя газета, выходит журнал.  За последние несколько лет издано более 50 книг и сборников о Великой Отечественной Войне. Среди них «Полководцы, военачальники Великой Победы», «Маршал Советского Союза Г. К. Жуков», « Адмирал Флота Советского Союза Н. Г. Кузнецов», «Дружба рожденная кровью в боях», о деятельности  представителей  литературы и искусства в годы великой Отечественной войны.          Азербайджан, как вы хорошо знаете, уже более 25 лет втянут в Карабахский конфликт. Естественно, что этот вопрос до сих пор остается центральным для правительства и общественности Азербайджана. Нагорный Карабах и семь прилегающих к нему районов - 20 процентов территории Азербайджана - остаются под оккупацией Армении. В мае 1994 года был достигнут режим прекращения огня. Под эгидой Минской группы ОБСЕ и при сопредседательстве России, Франции и США начались мирные переговоры, которые, к сожалению, до сих пор ни к чему не привели. Советом безопасности ООН были приняты четыре резолюции по освобождению оккупированного Нагорного Карабаха и прилегающих к нему территорий. Армения не спешит выполнять эти требования, ей выгодно сохранение нынешнего статус-кво.          Решение Карабахского вопроса, несомненно, ускорило бы социальное, экономическое развитие, как Азербайджана, так и Армении, переориентировало бы вынужденные военные расходы на гармонизацию социально-экономической  сферы. Это в принципе разрешимый по всем канонам международного права вопрос упирается на волюнтаристические амбиции Армении.          Наши ветераны периодически выезжают на передовые позиции Карабахского фронта, выступают перед солдатами и командирами, организуют концерты ведущих артистов, распространяют книги, брошюры, газеты. Обсуждают  насущные социальные, политические вопросы, возможные  пути разрешения Карабахского конфликта.          Ветеранская организация Азербайджана поддерживает активные связи с русской, украинской, белорусской, молдовской и казахстанской общинами Республики. Мы сотрудничаем также с посольствами стран СНГ. Тесные связи установились  с посольством России. Российское посольство неизменно поддерживает ветеранов Великой Отечественной Войны, выделяет им бесплатные путевки в санатории, обеспечивает подписку на российские газеты и журналы, приглашает ветеранов на праздничные приемы и другие мероприятия.          За последние годы особенно укрепились связи с Патриархом Бакинским и Прикаспийским, что приносит свои положительные плоды.           Пользуясь случаем хочу обратится к ветеранам Армении:  в последнее время в Армении усиливается проявлении неофашизма, реанимируются изменники, ставятся памятники военным преступникам, это нельзя  допускать, это заверение пяти славного поколения победителей на священной войне.             В заключение хотел бы обратить ваше внимание на следующие вопросы.          1.Мы являемся свидетелями того, что сегодня фашистская идеология в некоторых странах вновь поднимает голову. Ставят памятники военным преступникам. Этого нельзя допустить, нельзя оставаться  равнодушным к человеконенавистным, расистским идеологиям. Давайте подумаем, почему это происходит и как пресечь это страшное  зло. Целенаправленно искажается победа Советского народа в Великой Отечественной Войне. На Западе пытаются переписать историю на свой лад, отрицать решающую роль Советской Армии в достижении Победы. Это не соответствует исторической истине. Мы должны сказать свое веское слово по данному вопросу. Военные действия в Сирии и Ираке на наших глазах уничтожают невинных людей, женщин, детей, стариков, разрушают города, исторические памятники, все то, что строилось и создавалось веками. Предлагаю, чтобы наш съезд обратился к ООН, к Лиге арабских стран, Организации исламского сотрудничества, руководителям государств, участвующих в этом беспрецедентном конфликте с требованием: принять безотлагательные, коллективные меры для  тушения  пламени войны в этих многострадальных странах, прекратить бойню местного населения, без промедления разрешить острые  гуманитарные проблемы.            Уважаемые делегаты!           Благодарю вас за внимание!           Сейчас позвольте подарить Вашей Организации книгу «Победа и Память», подготовленную и изданную нашим Ветеранским Организацием.    

Xaliyar Səfərov müasir özbək ədəbiyyatının tanınmış nümayəndələrindəndir. O, 1983-cü ildə Özbəkistanın Qaşqadərya vilayətinin Çırakçı rayonunda anadan olub. 2005-ci ildə Səmərqənd Dövlət Universitetinin özbək filologiyası fakultəsini bitirib. Əsərləri “Şərq ulduzu”, “Gənclik” jurnallarında, eləcə də “Özbəkistan ədəbiyyatı və sənəti”, “Kitab dünyası” və digər nəşrlərdə dərc olunub. Əsərləri rus, türk, qırğız və qaraqalpaq dillərinə tərcümə olunub. “Aysız gecələr” (2010, hekayələr), “Qanadsız quşlar” (2015, povest və həkayələr), “Namus və həyat” (2019, povest və hekayələr), “Anamın yalanları” (2024, hekayələr) adlı kitabları nəşr olunub. Hazırda “Özbəkistan tarixi” telekanalının “Elmi-populyar telefilmlər” redaksiyasının baş redaktorudur. Moderator.az Xaliyar Səfərov tərəfindən redaksiyamıza təqdim edilən “Ana vidası” hekayəsini oxuculara təqdim edir. 1 Nəzir kişi kolxozda suçu olaraq işləyirdi. Pambıq yığımı bitəndə hər gün qonşularla həşər yoluyla evdən-evə pambıq çıxarır və həyətin bir küncünə toplayırdılar. Bu gün də həşərdə idi. Axşam vaxtı evə qayıtdı. Solmuş üzünü kədər bürümüşdü. Adətən işdən gəlib, evə girər-girməz yemək soruşardı. Ərini bu halda görəndə Müəzzəm xalanın ürəyi sarsıldı. – Sənə nə olub? Eşikdə fikirli dayanan Nəzir kişi kədərlə cibindən körpə ovucu boyda iki kağız çıxardı. – Bu lənətə gəlmiş çağırış vərəqəsi mənə də gəldi. – Vay, vay... – uzun, qalın saçlarını iki hörən bərvəstə Müəzzəm xalanın əl-ayağı titrədi. – İndi nə edək? Bu nə həyatdı axı. – Məni qoy kənara, burda Polatı da yazmışlar... – Nə? – oğlunun adını eşidən ana huşunu itirdi. Gözlərini qaranlıq bürüdü. Divara söykəndi. Hər ikisi də, ər də, oğul da getsə... Burda həyat, dolanışıq necə olacaq? Polat nişanlıydı. Aman Allahım… – Mən bu imtahana hazıram! Bilirdim ki, bu gün gələcək, amma Polat... – Nəzir kişi udqundu. – Uşaqlarım haqqında düşünürəm. Onların günahı nə idi axı? – Sınaq deyirsiz, bu sınaq bizi bitirəcək. – Bu müharibə gündən-günə şiddətlənir. Əli silah tutan kim varsa, hamısını dartıb aparır. Mən hətta Kəmal və Cəmşiddən də çox narahatam... Eyvanda çay qaynadan kiçik oğlu – məktəbdə 9-cu sinfdə oxuyan Cəmşid onların sözlərini eşidib, anasının yanına gəldi. – Niyə ağlayırsan, ana? Müəzzəm xala onu qucaqlayıb, daha da möhkəm ağlamağa başladı.  Biz bitdik balam. Biz bitdik… Atanla qardaşı Polat müharibəyə gedəcək... Yeniyetmə oğlanın sanki bədəni dondu... 2 1942-ci ilin baharı. Göy buludlu. Yağış yağacaq sanki. Qapı döyüləndə “Ərimdən məktub var mı? Oğlumdan xəbər varmı?” - deyə tələsən Müəzzəm xala evin qarşısında dayanan hərbi maşını görüb sanki dondu. – Məni bağışlayın, – maşından düşən əsgər nəzakətlə dedi. Sonra cibindən bir vərəq çıxardı. – Bu nə? – Müəzzəm xala belə desə də, əslində bunun nə olduğunu yaxşı bildiyi üçün titrədi. – Kəmal Fəxriddinov oğlunuzdur? Ana cavab vermək əvəzinə başını zəif tərpətdi. – Vətən təhlükədədir! – Hərbçi təkid etdi. – Bütün qüvvələr müharibəyə səfərbər olunub! Sabah oğlunuzla Vətəni müdafiə etməyə gedəcəyəm! Bizi Vətənin azadlığı gözləyir! Bu şərəfli vəzifəni yerinə yetirəcəyik! – Vətən də var olsun... – Müəzzəm xala yaylığının ucunu dodaqlarına sıxıb ağladı. – Vəzifə də ölsün! Bu necə bədbəxtlik axı? Ərim müharibəyə getdi. Böyük oğlum da getdi. Hər gün onları gözləyirəm. Nə məktub var, nə xəbər! İndi bu uşağımı da istəyirsiniz! Mənə baxan bu oğlumdur! Göndərə bilmərəm! – Nə?! – əsgərin dodaqları bürüşüb, sifəti dəyişdi. – Vətənin müdafiəsi müqəddəs borcumuzdur! Kim bundan imtina edərsə, Vətən xaini sayılır! Düz alnından atılır! Oğlun harada? Tez çağır! Müəzzəm xala başını tutdu. –  Sənə deyirəm, oğlun harada?! Müəzzəm xala titrədi. – Can balam. Sənin də anan vardır axı... – dedi yalvaran səslə. Kəmal həyətin kənarı, odun yığımı yanından tualet üçün çuxur qazırdı. Anasına qışqıran əsgərin səsini eşidib, buraya gəldi. Əynini toz-torpaq örtmüş, kir-pasın içində idi. – Kamal sənsən? – deyə əsgər soruşdu. – Bəli. – Niyə gizlənirsən? – Yox, gizlənmədim. – O zaman tez ol, mənimlə gedəcəksən! – Yox, onu aparmayın, – birdən yalvarmağa başladı ana. – Mənə baxan, başımın üstündə olan bu oğlumdur axı! – Nə dediyini başa düşürsən? – deyə əsgər Müəzzəm xalaya qışqırdı. – Mənimlə gedəcək. Tez ol, gəl. – Yox! – ana əsgərin yolunu kəsdi. – Uşağımı verməyəcəyəm! Atası müharibədə, qardaşı müharibədə! Hərbiçi fit çaldı, o mindiyi maşından iki zabit düşüb gəldi və Kamalın əllərini qatlayıb, maşına saldı. – Dayanın! – ana ağladı. – Heç olmasa uşağımın paltarlarını verim! – Heç nə lazım deyil! Səsini kəs, yetər! Unutma, hər şey cəbhə üçün! Hər şey bir göz qırpımında baş verdi. Maşın getdi. Müəzzəm xala oğlunu aparanların izində addımlayıb qaldı.  Ana? Müəzzəm xala başını qaldırıb baxdı və qarşısında kiçik oğlunu görüb zəlil oldu. – Ay balam, ay balam?! – deyə Cəmşidi qucaqladı. – Qardaşlarınla ​​indi oynayıb güləndə necə kədərli durursan, balam. Zamana od düşdü. Sən və məni yandırdı, balam. Yandırdı... Qardaşını maşına basıb apardılar. – Ana... – Cəmşid anasının yaşli gözlərinə baxdı. – Dünən Əbdürəhim kişinin oğlunu da belə aparmışlar. Onlar Allahdan qorxmurlar... – Üç oğul dünyaya gətirdim deyə sevinirdim. Mən sizləri müharibə üçün doğmuşam, balam... Müharibə üçün doğmuşam... Atasının və qardaşlarının həsrətindən qəlbi göynəyən Cəmşid, anasına necə təsəlli verəcəyini bilmirdi. O zaman ildırım guruldadı, yağış yağmağa başladı. 3 Müəzzəm xalanın iki gözü qapıdan ayrılmadı. Qapı döyüləndə, “uşaqlarımdan məktub gəlib yada atası ona şad xəbər göndərib”, deyə qaçaraq çıxırdı. Nə vaxtsa, qapıdan yemək axtaran, dərisində qaşınma olan Alapər içəri girirdi. Sonra sahibəsinin ayaqları altına uzanırdı. – Tövbə, tövdə, it doymadığı zaman oldu... Müəzzəm xala öz-özünə mızıldanıb qapıdan çıxdı. Ətrafına baxır. Qonşu həyətdən körpənin səsi, ananın fəryadı eşidildi. – Ağlama, balam, ağlama, bu ağlamanı müharibədəkilər bilirmi? Sağ olsa, bir gün sənin atan pəncərədən işıq kimi evimizə girəcək. O zaman ağlamağı unudacaqsan, balam. Allah qoysa, o günlər gələcək... Müəzzəm xalanın sanki ürəyi patladı. Bu səs, bu fəryad sanki qonşu evdən deyil, bütün anaların ürəyindən gəlirdi. O da ümid edirdi: bir gün ata-uşaqlar içəri girəcək, onların evi yenidən işıqla dolacaq. Əri yenə səhərdən nas çəkib, onlara qışqırmağa başlayır. – Qışqırsa da, nas çəksə də razıydım... – Müəzzəm xala darıxdı. – Oğulları ilə evdə olsa daha yaxşı olardı. Kaş uşaqlarım yanımda olaydı... Küçədən qara paltarlı gənc qadın uşağıyla keçirdi. Kədərli, ümidsiz idi... Yanında olan balaca qızcığaz da məhzun idi. Ana və uşağın üzünü kədər bürümüşdü. – Yazıq Nəsibə... Əri ilə bir il də yaşamadı, Vahidcanı da döyüşə göndərmişdi. Yaxınlarda qara məktub gəldi... Müəzzəm xala kədərləndi. Elə bu vaxt küçənin başından axsaq briqadir göründü. – Səhərdən hamı çapığa çıxsın! Bu da bir cəbhə! Kolxozumuzun bütün oğlanları, kişiləri müharibədə! Onlar Vətən uğrunda canlarını verəndə bizim oturub baxmağa haqqımız yoxdur! Pambıq sərvətimizdir! Onu vaxtında yetişdirib, məhsulu zavodlara göndərməliyik! Siz yetişdirdiyiniz pambıq müharibədəki həyat yoldaşınıza, övladınıza isti paltar olacaq! – Kişi olmadan öl! – Əvvəlcə Müəzzəm xalanın ağlından bu fikir keçdi. Sonra ona yazığı gəldi. – Sağlam olsa o da gedərdi... Bu zaman küçənin o tayından bir oğlan həyət tərəfə qaçdı. Ardınca “Davuççəmi ver!” deyə qardaşı ağlayıb gəlirdi. O zaman Müəzzəm xala indi bahar olduğunu düşünüb təbiətə baxdı. Ağaclar yaşıl, ətraf mavi, amma bu heç kəsi sevindirmədi... Qadın “Uşaqlarımsız baharı neynirəm”, deyirmiş kimi darvazanı bağlayıb, içəri keçdi. Bu 1944-cü ilin baharı idi... Axşam darvaza döyüldü. Qonşular olduğunu düşünərək qapını açan Müəzzəm xala hərbi komissarın astanada dayandığını görüb özünü itirdi. – Cəmşid Fəxriddinov sizin oğlunuzdur? Ana nəfəsini dərirmiş kimi əsgərə baxdı. Rəngi ​​solğun idi. – Cəmşid Fəxriddinov sizin oğlunuzdur? – komissar təkrarladı. – Mənim ərim, üç uşağım müharibədədir! – bu söz necə ağzından çıxdı, özü də bilmədi. – Sovet ordusu qalib gəlməyə başladı. Ancaq müharibədə tam qələbə qazanmaq üçün yenə də adamlar lazımdır! – Sizə deyirəm, ərim müharibədə, uşaqlarım müharibədə! Onlardan nə məktub, nə də bir xəbər var! Onlar sağdır, yoxsa ölü, bilmirəm! – ana ağladı. – Yenə məndən başqa nə istəyirsən! Özüm gedim?! – Güc tətbiq etməyə məcbur etməyin! Hələ getməli olduğum yerim var. Olmasaydı, maşına mindirər, götürərdim. Yaxşısı, oğlunuz səhər saat altıda əyvanda olsun! Gənc komissarın hər bir sözü ananın ürəyinə nəştər kimi ilişirdi. Sözünü dedikdən sonra qayıdıb getdi. Müəzzəm xala qapını bağlayarkən, hönkürərək ağladı. – İndi nə edəcəm? O göz yaşlarını göstərməmək üçün həyətin küncünə, əri basdıran pambıq yığıma tərəfə keçdi... ...Səhəri gün iki nəfər əsgər Müəzzəm xalanın evinə soxuldu. – Oğlunuz haradadır? – dedi ağsaqqal. – Cəmşid Fəxriddinov haradadır?! Onu haraya gizlətdiniz?! – soruşdu o birisi. – Dünən gecə də dedim ki, mənim belə uşağım yoxdur! Hamısı müharibədədir... – deyə ana hönkürtü ilə ağladı. – Yalandır! Sizin iki oğlunuz müharibədədir. Biri isə evdə! – Mənə bax, ərim döyüşə gedib, uşaqlarım sağdır? Əvvəlcə mənə bundan danış! – deyə ana əzgin-əzgin soruşdu. – Sağdır! – Sağdırsa, niyə onlardan nə məktub, nə də bir xəbər var?! – Bunu biz də bilmirik! Mənim də oğlum müharibədədir! – dedi böyüyü. – Bir ildir ki məktub almıram! Ölüdür, diridir, bilmirəm! Amma nə edim? Hər şey cəbhə üçün! Söyləyin, oğlunuz haradadır? – Mənim oğullarım müharibədə! – ana qışqıraraq cavab verdi. – Məndən daha nə istəyirsiniz, ey vicdansızlar! Budur evim, budur həyətim! İnanmırsınız, baxın! – Axtaracağıq! – deyə əmr etdi böyüyü. Onlar evi, mətbəxi, başqa otaqları, hətta odunxanaya da baxdılar. Cəmşid yox idi. Zabitlər ğərəm yığımı yanına gedəndə Müəzzəm xala dözəmədi. – Sizlərə nə deyirəm! – deyə qışqırdı. – Məni yandırmayın! Ərim, üç uşağım kifayətdir! Gedin, gedin! Əksinə, ərim və uşaqlarımdan xəbər verin. – Sən sovet ordusunu aldatmağa çalışma! – deyə ordu rəisi səsini qaldırdı. – Mən oğlanları göndərib, qayıdacağam. O vaxta qədər oğlunu tapmasan, bizdən yaxşılıq gözləmə! Əsgərlər saçları ağarmış, yanmış, çox ağladığından üzü dərddən qırış-qırış olan, yaşı əlliyə çatmamış, kədərlənən Müəzzəm xalaya baxırdılar. Əsgərlər bir daha bu yerə addımlamasalar da, qonşular, bəzən kolxoz rəisi başını bulayıb həyətdə dağınıq, çılğın halda odun yığınının ətrafında gəzən Müəzzəm xalanı görüb geri dönürdülər. Bəzən ona yemək gətirirdilər. Yazıq ana gətirdikləri yeməyə baxmırdı, əlindən alıb, odun yığını tərəf getməyə başlayırdı. Bu başqalarında şübhə yaradırdı: “Yazıq... ağlını itirib...”. Müəzzəm xala dərdkəş və yanan qonşu qadınların müəmmalı baxışları, suallarına cavab verməyi istəmir, bəlkə qulaq asmır, gözləri yaşla üzünü çevirir, darvazaya baxır, sonra hönkürərək odun yığını tərəfə keçirdi... – Ağlını itirib... Əvvəl belə deyildi... – Əri və oğullarından məktub olmadığı üçün bu vəziyyətə düşmüşdür bəlkə? – Bəs, başqalarının da ürəyini qırmayın., – deyə hönkürdü bir qadın. – Xəbər gözləyə-gözləyə, gözlərim deşilib... Bu yazığın əri, üç oğlu da müharibədə... Qonşular da kədərlənərək evlərinə dağıldılar. Sınaq günləri vardı. Radiodan müharibə bitib, sovet ordusu Almaniyanın Brandenburq darvazasına yaxınlaşdığını dedilər, amma yaxınlarını müharibəyə göndərmiş analar və qadınların, gəlinlərin səbri tükənirdi. Yerlərdə həsrət məktubları əvəzinə qara məktublar çoxalır, işıqları sönən evlər, qara donlu analar, qadınlar bürüyürdü... Dörd ildən artıq vaxtdır ki, əri və oğullarından xəbər tutmayan Müəzzəm xala evə girməz, iki gözü darvazada, bəzən qapıda, bəzən təndirin qabağında, bəzən odun yığını yanında ağlayırdı... Nəhayət, gözlənilən gün gəldi: “Sovet ordusu qalib gəldi!” Bütün evlərdə, küçələrdə bayram başladı. Qadınlar bir-birini təbrik edir, alınlarından öpür, sevincdən ağlayır və “İndi gəlirlər...” deyərək həyəcanlanır, şirin xəyallar edirdilər... Müəzzəm xala da odun yığını yanında əvvəlkindən çox gəzirdi. O nədir deyə pıçıldar, amma səsi özündən başqa heç kimə eşidilməzdi. Ətrafda sevinc küləyi əsir, ev sahibləri müharibədən qayıdır, kimsə sağlam, kimsə qolunu, kimsə ayağını itirib, kiminsə beyni yerində deyil... Amma cismani qüsurlar ikinci plandaydı. Belə xoş günlərin birində Müəzzəm xalanın ikinci oğlu Kamal müharibədən qayıtdı. O arıqlamış, çubuq kimi olan, paltar içində canlı bədəni deyil, quru skelet olan anasını görəndə, əvvəlcə tanımadı. – Balam! – dedi Müəzzəm xala və onu qucaqladı. – Sağlamsan, balam? Başına dönüm ay oğul. Başına dönüm... Ana balasının görüşünə doymadan üzündən, gözlərindən öpür, gözlərindən axan yaşlara mane ola bilmirdi. – Atan və qardaşını da görmüsün? – deyə soruşdu. Kəmal baş tərpətdi. – Balam, sağ-salamat gəlmisən, bəlkə bu yaxınlarda atan və qardaşın da gələcək... – Cəmşid harada? – deyə soruşdu döyüşdən eti sərtləşən Kəmal. Ana birdən oyandı. Əvvəlcə ətrafa baxdı, darvazanı bağladı. Sonra “İndi” deyə həyət axırına, odun tərəfə getməyə başladı. – Balam, indi çıxa bilərsən... Ananın bu səsini heç kim eşitmədi. Kəmal təəccüblənib dururdu. Müəzzəm xala odun yığını yanına gedib evin gözündən uzaq bir ucundan iki-üç bağlama odun götürdü. – Cəmşid, balam. Müharibə bitdi, indi çıxa bilərsən. Bax, qardaşın Kəmal da gəlib! O yerdən heç bir səs gəlmirdi. – Balam, artıq qorxma. Müharibə bitdi, sərbəst danışın, çıx indi. Yenə cavab olmadı. Müəzzəm xala sürünərək, yığın arasına girdi. Kəmal anasının bu hərəkətlərini həyrətlə izləyirdi. Bir andan sonra ananın “Bala-a-aam!” deyən qışqırığı eşidildi. Kəmal tələsərək gəldi. Görürsə, odun yığınlarının arasında yer açılan və dərin çuxur qazılıb. Yadına düşdü: bu həmin, döyüşə gedən gün qazılmış və yarımçıq qalmış tualet yeriydi. Birdən Kəmal müharibənin səngərlərini düşündü. Orada əsgərlər canlarını qurtarar, qəfil hücumlar edərdilər. Buradaysa döş qəfəsinə bıçaq vurulan kiçik qardaşı Cəmşid ölü yatırdı. Ana isə oğlunun başını sinəsinə sıxaraq özünü söyürdü... – Sən müharibəyə gedəcəyəm, dedin, mən göndərdmədim. Mən sənə qardaşının qazdığı tualet çuxurunda gizlən demişdim. Deməli müharibəyə getsən yaxşıydı? Səni gizlətmədən mən ölüm. Səni niyə belə gizlətdim? Niyə? Niyə?! Bax, qardaşın Kəmal gəlib, bir gün atan Polat da gələcək. Tələsməsən, bir gün sən də gələrdin, ay balam. Bu nə bədbəxtlik, balam. Ana olmadan mən ölüm, balam... Kəmal nə edəcəyini bilmədən səngər divarlarına baxdı. Gördü ki, bir tərəfdə tualet də var idi. O biri tərəfdəysə çarx oyulmuş və orada gildən düzəldilmiş alman əsgərləri cərgələri vardı... Sinələrində güllələrlə yatırdılar... Gildən hazırlanmış tanklar çatlamış, parçalanmışdı. Hasarın bir küncündə taxta avtomat vardı. Kəmal qeyri-ixtiyari onu əlinə alıb, sanki atmaq istəyirmiş kimi ətrafa baxdı. Sonra gözü divardakı yazıya dikildi: “Cəmşid – dizərtir!” Amma onun üstündən xətt çəkilmişdi. Altında iri hərflərlə “Anam üçün müharibəyə getmədən, burada özümlə döyüşürəm!” deyə yazılmışdı... Kəmal hər şeyi başa düşdü – qardaşı döyüşdə məğlub olmuşdu... Anasına baxdı. Oğlunun başını köksünə qoyub oturmuş Müəzzəm xala göz yaşlarını saxlaya bilməz, özünü söyür, vidalaşır, sinəsinə yumruq vurub ağlayırdı... Xaliyar SƏFƏROV Özbəkcədən tərcümə etdi: Rəhmət Babacan            

Mətbuat cəmiyyət həyatının, tarixi proseslərin, milli düşüncənin, xalqın mənəviyyatının inikasıdır. 1875-ci ilin 22 iyulunda görkəmli maarifçi, alim və publisist Həsən bəy Zərdabinin əsasını qoyduğu “Əkinçi” qəzeti ilə xalqımızın milli oyanışında, mədəni mühitimizdə yeni üfüqlər açılmışdır. Bu gün 145 yaşı tamam olan Azərbaycan milli mətbuatının zəngin tarixi vardır. “Əkinçi”nin maarifpərvərlik məfkurəsi, yaydığı fikirlər xalqımızın azadlıq və milli ruh ideallarına çevrilərək ölkəmizin gələcəyinə mühüm töhfələr vermişdir. Həsən bəy Zərdabinin açdığı cığırla irəliləyərək milli mətbuatımızı irəli aparan fədakar ziyalılarımızı, qələm sahiblərini bu gün minnətdarlıqla yada salır, onların tarixi xidmətlərini unutmuruq. “Milli mətbuatımız müstəqillik illərində böyük inkişaf yolu keçmişdir. Vətəndaş cəmiyyətinin formalaşdırılmasında, milli birlik və tolerantlıq dəyərlərinin möhkəmləndirilməsində Azərbaycan mətbuatı mühüm bir missiya yerinə yetirir. Eyni zamanda dövlətimiz kütləvi informasiya vasitələrinin bu mühüm rolunu həmişə dəstəkləmiş, mətbuatın inkişafına hərtərəfli şərait yaratmışdır”. Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı mətbuat qurumları ilə əməkdaşlığa hər zaman önəm verir, kütləvi informasiya vasitələrinin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir. Ölkənin bütün media təmsilçilərini həmçinin Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkiatında çalışan “Azərbaycan Veteranı” qəzetinin baş redaktoru Ülvi İbrahimlini, qəzetin məsul katibi Şəhla Qarayevanı Milli Mətbuat və Jurnalistika Günü münasibətilə Respublika Veteranlar Təşkiatının kollektivi və şəxsən öz adımdan  təbrik edir, onlara cansağlığı, məsuliyyətli işlərində yeni-yeni uğurlar arzulayıram.   Hörmətlə: Respublika Veteranlar Təşkiatının sədri general-polkovnik Tofiq Ağahüseynov

Azərbaycan və Pakistan arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ildə qurulub. O vaxtdan iki ölkə arasında dostluq və strateji tərəfdaşlıq münasibətləri davamlı olaraq inkişaf edir. Pakistan Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan ilk dövlətlərdən biri olub və Dağlıq Qarabağ münaqişəsində Azərbaycanın mövqeyini birmənalı şəkildə dəstəkləyib.Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Pakistanın dövlət başçıları mütəmadi olaraq görüşlər keçirir, strateji əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə edirlər.Beynəlxalq təşkilatlarda da əməkdaşlığımız uğurla davam edir. Hər iki ölkə BMT, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT), Qoşulmama Hərəkatı və digər beynəlxalq platformalarda bir-birini dəstəkləyir.Qarabağ məsələsində Pakistanın mövqeyi hər zaman kəskin olub. Pakistan Qarabağ məsələsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü hər zaman tam dəstəkləyir.Azərbaycan da əlaqələrin inkişafında hər zaman maraqlı olub. Pakistan vətəndaşları üçün viza rejimini asanlaşdırıb, bu da iki ölkə arasında əlaqələrin inkişafına töhfə verir.Azərbaycan və Pakistan hərbi texnologiya sahəsində əməkdaşlıq edir. Azərbaycan Pakistanın istehsal etdiyi JF-17 qırıcı təyyarələrinə və digər müdafiə sənayesi məhsullarına maraq göstərməklə kifayətlənmir, iki ölkənin silahlı qüvvələri arasında birgə hərbi təlimlər və təcrübə mübadiləsi həyata keçirilir. Pakistan və Azərbaycan təbii fəlakətlər zamanı bir-birlərinə hər zaman yardım edib.Hər iki ölkə İslam həmrəyliyinin gücləndirilməsi istiqamətində müxtəlif təşəbbüslərlə çıxış edir.Bir sözlə, Azərbaycan və Pakistan arasındakı diplomatik əlaqələr strateji müttəfiqlik xarakteri daşıyır və hər iki dövlətin regional və beynəlxalq arenada daha güclü mövqeyə sahib olmasına töhfə verir.Azərbaycan ilə Pakistan arasındakı strateji hədəflər və iqtisadi əməkdaşlıq müxtəlif sahələri əhatə edir və bu istiqamətdə mühüm addımlar atılır. Pakistan İslam Respublikasının Baş naziri Məhəmməd Şahbaz Şərifin ölkəmizə səfəri ölkələrimiz arasında qardaşlıq əlaqələrini daha da gücləndirəcək.Prezident İlham Əliyevin Pakistanın Baş naziri Məhəmməd Şahbaz Şərif ilə görüşləri zamanı müəyyənləşdirilən əsas istiqamətlər bir daha göstərdi ki, ortaq strateji hədəflərimiz var.Baş nazirin səfəri zamanı imzalanmış sazişlərin ümumi sayı 10-dan artıqdır. Bu sənədlər gələcək əməkdaşlıq üçün yaxşı bünövrə yaradacaq.Diplomatik əlaqələrlə yanaşı, iqtisadi əməkdaşlığın gücləndirilməsi ölkələrimiz üçün prioritetdir. Ticarət dövriyyəsinin artırılması və investisiya layihələrinin genişləndirilməsi enerji sahəsində əməkdaşlığa geniş imkanlar açacaq. Neft, qaz və bərpa olunan enerji sahələrində birgə layihələrin icrası ilə iqrisadiyyata daha çox tövhə veriləcək.Müdafiə sənayesi və hərbi əməkdaşlıqla yanaşı, nəqliyyat və logistika Azərbaycan vasitəsilə Pakistanın Avrasiya bazarlarına çıxışını təmin edəcək. Bu da imkan verəcək ki, Pakistan Şimal-Cənub, Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizlərindən səmərəli istifadə edə bilsin.İki ölkə arasında akademik və texnoloji əməkdaşlığın artırılması da gələcək əməkdaşığın vacib sahələrindəndir. Ölkəmizin rəhbəri cənab İlham Əliyev çıxışında qeyd etdiyi kimi, iki qardaş ölkə olaraq beynəlxalq münasibətlərin bütün məsələlərində bir-birimizə dəstəyi davam etdirəcəyik. Ölkələrimizin suverenliyi və ərazi bütövlüyü məsələsində bir-birimizə qarşılıqlı surətdə dəstək veririk, beynəlxalq təsisatlarda fəal əməkdaşlıq edirik və iştirak etdiyimiz bütün beynəlxalq təşkilatlarda daim bir-birimizi dəstəkləyirikAzərbaycan Pakistanda müxtəlif sahələrə 2 milyard dollar sərmayə yatırmağa hazırdır. SOCAR və Pakistanın dövlət enerji şirkətləri arasında bir sıra Anlaşma Memorandumları imzalanıb. İki ölkə arasındakı ticarət həcmi hazırda aşağı səviyyədə olsa da, iqtisadi əməkdaşlıq çərçivəsində bu göstəricinin artırılması hədəflənir.Müdafiə sənayesinin yüksəlməsi Azərbaycan üçün hər zaman ön sıralarda yer alır. Azərbaycan Pakistanın müdafiə sənayesi məhsullarını alır və bu sahədə birgə istehsal layihələri müzakirə edilir.İki ölkə arasında müdafiə sənayesi məhsullarının birgə istehsalı imkanları müzakirə edildi və bu, əməkdaşlığımızın digər mühüm sektoru olacaq. Bilirik ki, Pakistanın çox inkişaf etmiş müdafiə sənayesi var. Azərbaycan da öz potensialını inkişaf etdirir. Müdafiə sənayesinin məhsullarını artıq 30-dan çox ölkəyə ixrac edirik. Düşünürəm ki, birgə istehsal ilə təchizatımız – ixracyönümlü təchizatımız daha da artacaq.Pakistanın Baş naziri Məhəmməd Şahbaz Şərif çıxışında Pakistanın Mərkəzi Asiya və Avropa bazarlarına çıxışı üçün Azərbaycanın tranzit imkanlarından istifadə edilməsinin planlaşdırılmasından söz açdı.Bu strateji hədəflər Azərbaycanın Pakistanla əməkdaşlığını gücləndirməklə yanaşı, regional iqtisadi sabitliyə və inkişafına da töhfə verəcək. Məşhur MəmmədovMilli Məclisin deputatı