19–20 sentyabr 2023-cü il tarixlərində Qarabağda keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri Azərbaycanın hərbi tarixində mühüm əməliyyatlardan biri kimi yadda qalıb. Qısa müddət ərzində həyata keçirilən əməliyyat zamanı Azərbaycan Ordusunun müxtəlif qoşun növləri arasında koordinasiya, müasir döyüş vasitələrindən istifadə və dəqiq hədəflərə yönəlmiş zərbələr xüsusi diqqət çəkib. Əməliyyatın gedişi eyni zamanda 2020-ci il Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycan Ordusunun döyüş təcrübəsinin hansı istiqamətlərdə inkişaf etdiyini də nümayiş etdirib. Mövzu ilə bağlı Hafta.az-ın suallarını hərbi ekspert Cəlil Xəlilov cavablandırıb. – Cəlil müəllim, Azərbaycan Ordusunun son illərdə əldə etdiyi uğurların əsasını hansı amillər təşkil edib? – 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən lokal antiterror tədbirləri Azərbaycanın dövlət suverenliyinin tam bərpası ilə nəticələndi. Azərbaycan Ordusunun peşəkarlığı, müasir texnologiyalardan istifadə imkanları və illər ərzində qazandığı döyüş təcrübəsi əməliyyatların uğurla başa çatmasında həlledici rol oynadı. Qeyd etməliyik ki, Azərbaycan Ordusunun bugünkü gücü uzun illər ərzində aparılan məqsədyönlü siyasətin nəticəsidir. Bunun ilk ciddi nümunələrindən biri 2 aprel 2016-cı ildə başlayan döyüşlər zamanı Lələtəpə yüksəkliyini işğaldan azad edilməsi idi. Bu yüksəklik strateji əhəmiyyət daşıyırdı və onun nəzarətə götürülməsi Aprel döyüşlərinin əsas hərbi nəticələrindən biri hesab olunur. Həmin vaxt Azərbaycan əsgəri yüksək mənəvi-psixoloji hazırlıq nümayiş etdirdi və işğal altında olan torpaqlarımızın bir hissəsini azad etdi. Azərbaycan uzun müddət gözlədi ki, Ermənistan beynəlxalq hüququn tələblərini qəbul etsin, işğal olunmuş ərazilərdən çıxsın və bölgədə sülhə şərait yaransın. Lakin qarşı tərəf bu çağırışlardan nəticə çıxarmadı. Əksinə, təxribatlar davam etdirildi, yaşayış məntəqələri və mülki obyektlər atəşə tutuldu, dinc insanlar həlak oldu. Bu müddətdə Azərbaycan Ordusu müasir silah və texnikalarla təchiz edildi. Dünyanın qabaqcıl ölkələrinin istehsalı olan hərbi vasitələr alındı, NATO ölkələri ilə, xüsusilə qardaş Türkiyə ilə birgə təlimlər keçirildi. Xəzəryanı regionda və digər beynəlxalq təlimlərdə iştirak edən hərbçilərimiz həm peşəkarlıq, həm də döyüş hazırlığı baxımından ciddi təcrübə qazandılar. Nəticədə Ordumuz həm fiziki, həm mənəvi, həm də texniki hazırlıq baxımından yüksək səviyyəyə çatdı və qarşıya qoyulan vəzifələri yerinə yetirməyə tam hazır vəziyyətə gəldi. – Müasir döyüş konsepsiyası baxımından 44 günlük Vətən müharibəsi və sonrakı əməliyyatlar hansı yenilikləri ortaya qoydu? – Müasir müharibələrdə əsas amillərdən biri dəqiq və operativ kəşfiyyat məlumatlarıdır. Əməliyyatlardan əvvəl düşmənin dislokasiya məntəqələri, hərbi bazaları, silah-sursat anbarları, texnikaları və hərəkət marşrutları barədə ətraflı məlumatlar əldə olunur. Bundan sonra hansı istiqamətlərdə hərəkət ediləcəyi və hansı texniki vasitələrdən istifadə olunacağı müəyyənləşdirilir. Azərbaycan Ordusu bu sahədə böyük üstünlüyə malik idi. Düşmənin yerləşdiyi mövqelər, istifadə etdiyi texnika və müdafiə imkanları əvvəlcədən məlum idi. Buna uyğun olaraq ən effektiv vasitələrdən istifadə edildi və qarşıya qoyulan tapşırıqlar uğurla yerinə yetirildi. 44 günlük Vətən müharibəsi göstərdi ki, müasir texnologiyalar, pilotsuz uçuş aparatları, yüksək dəqiqlikli silahlar və kəşfiyyat məlumatlarının düzgün əlaqələndirilməsi döyüş meydanında üstünlük yaradır. Sonrakı dövrdə bu təcrübə daha da təkmilləşdirildi. – 2023-cü ilin sentyabrında keçirilən antiterror tədbirlərini 2020-ci il Vətən müharibəsi ilə müqayisə etdikdə hansı fərqləri görürsünüz? – Ən vacib fərq qazanılmış döyüş təcrübəsi idi. Azərbaycan əsgəri artıq mürəkkəb dağlıq ərazilərdə döyüş aparmağın bütün çətinliklərini yaşamışdı. Şuşanın azad olunması bunun ən parlaq nümunəsidir. Şuşaya doğru hərəkət etmək, sıldırım qayaları aşmaq, silah-sursatla dağlıq ərazilərdə irəliləmək yalnız yüksək fiziki və mənəvi hazırlığa malik əsgərlərin bacaracağı vəzifə idi. Bu təcrübə sonrakı mərhələdə Ordumuzun daha da peşəkarlaşmasına səbəb oldu. Antiterror tədbirləri zamanı həm kəşfiyyat məlumatlarından, həm də əvvəlki illərdə əldə edilən strateji üstünlüklərdən istifadə edildi. Azərbaycan Ordusu bir sıra yüksəkliklərə nəzarət etdiyindən ərazini müşahidə etmək, düşmənin hərəkətlərini izləmək və operativ qərarlar qəbul etmək imkanına malik idi. Düşmənin hərəkət yolları, təchizat imkanları və mövqeləri tam şəkildə öyrənilmişdi. Nəticədə onlar elə vəziyyətə salındılar ki, müqavimət göstərmək imkanları minimuma endi və qısa müddət ərzində Azərbaycan tərəfinin tələblərini qəbul etməyə məcbur oldular. – 2023-cü ilin sentyabr hadisələrinin Azərbaycanın dövlətçilik tarixindəki əhəmiyyətini necə qiymətləndirirsiniz? – Bu hadisələri çox yüksək qiymətləndirirəm. Azərbaycan 1918-ci ildə müstəqilliyini elan etsə də, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 ay yaşaya bildi. Həmin dövrdə Nuru Paşanın rəhbərliyi ilə Qafqaz İslam Ordusunun Bakını və ətraf bölgələri erməni-daşnak qüvvələrindən azad etməsi Azərbaycan dövlətçiliyinin formalaşmasında mühüm rol oynadı. Sonradan isə bolşevik işğalı nəticəsində müstəqilliyimiz əlimizdən alındı. Bu gün isə Azərbaycan tam müstəqil dövlətdir. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən tədbirlər ölkəmizin suverenliyinin tam bərpa olunduğunu bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Bu, müasir Azərbaycan tarixinin ən mühüm hadisələrindən biridir. Təbii ki, bu yolda şəhidlərimiz oldu, qazilərimiz oldu. Biz onların hamısını ehtiramla yad edirik. Azərbaycan xalqı heç vaxt onların qəhrəmanlığını unutmayacaq. Bu gün ölkəmiz iqtisadi, siyasi və hərbi baxımdan daha da güclənir, beynəlxalq əlaqələrini genişləndirir və müstəqil siyasət həyata keçirir. Bununla belə, bölgədə hələ də revanşist düşüncədən əl çəkməyən qüvvələr mövcuddur. Ermənistanda keçmiş hakimiyyətlə bağlı bəzi siyasi dairələr, o cümlədən Robert Köçəryan və Serj Sarkisyan komandasında təmsil olunan şəxslər zaman-zaman qarşıdurma ritorikasını gündəmə gətirməyə çalışırlar. Onlar yenidən gərginlik yaratmaq istəyirlər. Lakin reallıq tamam başqadır. Bu gün Ermənistan cəmiyyətində də başa düşürlər ki, yeni müharibənin heç bir perspektivi yoxdur. Hesab edirəm ki, Ermənistanın hazırkı rəhbərliyi də regionda yaranmış yeni reallıqları anlayır. Onlar görürlər ki, hər hansı yeni qarşıdurma Ermənistan üçün əlavə problemlər yaradacaq və ölkəni daha ağır vəziyyətə sala bilər. Bu baxımdan sülh gündəliyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Vaşinqtonda paraflanmış sülh sənədi də göstərir ki, tərəflər münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində müəyyən addımlar atırlar. Regionun gələcəyi qarşıdurmada deyil, əməkdaşlıqda, iqtisadi inkişafda və təhlükəsizlik mühitinin formalaşdırılmasındadır. Azərbaycan öz mövqeyini açıq şəkildə ortaya qoyub. Dövlətimiz bölgədə davamlı sülhün və sabitliyin tərəfdarıdır. Ancaq eyni zamanda hər kəs anlamalıdır ki, Azərbaycan öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü qorumaq üçün kifayət qədər güclü orduya malikdir. Bu gün xalqımız öz Ordusu ilə fəxr edir və həmin uğurların müəllifi olan şəhidlərimizin, qazilərimizin və hərbçilərimizin xidmətlərini daim yüksək qiymətləndirir. Hafta.az

Cəlilabad rayon Veteranlar Təşkilatı Vətən Müharibəsində qazandığımız şanlı Zəfərin 5 illiyi münasibətilə “'Xalq-Dövlət birliyinin Zəfər təntənəsi" mövzusunda tədbir keçirib. Tədbirdən öncə Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı, şəhid kapitan Rəşad Abdullayevin büstü önünə tər qərənfil gülləri qoyulub,  şəhidlərimizin ruhuna dualar oxunub. Daha sonra tədbir Veteranlar evində şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunmaqla  davam etdirilib. Tədbirdə Rayon Veteranlar Təşkilatının sədri, Prezident təqaüdçüsü Ədalət Salman,  Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı Rəşad Abdullayevin atası Arif Abdullayev, "Qarabağ qaziləri" İctimai Birliyi Cəlilabad rayon filialının sədri Maşalla Əliyev, Vətən Müharibəsi iştirakçıları Nicat Sadıqov, Məhəmmədəli Verdiyev, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin nümayəndəsi Cavidan Məmmədov, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvləri Əfrahim Abbas, İman Abdulla, veteran müəllim İsmayıl  Quliyev, ictimai fəaı Famil Səlimov və başqaları çıxış edərək  işğal olunmuş torpaqlarımızın azad olunmasında  əsgər və zabitlərimizin göstərdiyi şücaətdən fəxarətlə danışıblar, Vətən Müharibəsində Ali Baş Komandan, Möhtərəm Prezident İlham Əliyevin sərkərdəlik məharəti nəticəsində əldə etdiyimiz qələbənin tarixi əhəmiyyətini yüksək qiymətləndiriblər. Çıxış edənlər qazandığımız şanlı Zəfərin  sarsılmaz Xalq-Dövlət birliyinin zəfər təntənəsi olduğunu  xüsusi vurğulayıbar. Tədbirdə oxunan vətənpərvər ruhlu şeirlər tədbir iştirakçılarına xoş duyğular yaşadıb.  

Bu gün 15 iyun - Milli Qurtuluş Günüdür.  Moderator.az olaraq Azərbaycan Gözdən Əlillər Cəmiyyəti İctimai Birliyinin prezidenti Səmyar Abdullayevlə söhbətimizdə mövzu ilə bağlı bir çox məqamları şərh etməyə çalışdıq: -Səmyar bəy, bu gün 15 iyun – Milli Qurtuluş Günüdür. Bilmək istərdik ki, bu gün Azərbaycan xalqının həyatında nəyi dəyişdi?  -15 iyun tarixi sözün həqiiq mənasında Azərbaycan xalqının xilası günüdür. Məhz bu tarixi gündə Ümummilli lider Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi. Bununla da ölkədəki mövcud qeyri-sabitliyə, özbaşınalığa, anarxiya və xaosa qarşı real mübarizə imkanı yarandı.  Bildiyiniz kimi, Azərbaycan 1991-ci ildə müstəqillik qazandıqdan sonra ölkə daxilində vəziyyət olduqca ağır idi. Bir tərəfdən Ermənistanın işğalçılıq siyasəti, digər tərəfdən hakimiyyət daxilindəki intriqa və qarşıdurmalar, habelə, cəmiyyətdəki qeyri-sabitlik dövlətin idarə edilməsini demək olar ki, mümkünsüz hala salmışdı. Elə bunun nəticəsidir ki, Azərbaycan erməni işğalından müdafiə oluna bilmir, ciddi ərazi itkilərinə məruz qalırdı. Bundan başqa, güclü mərkəzi hakimiyyətin mövcud olmaması ölkədə qarşıdurma meyillərini gücləndirir, vətəndaş müharibəsi təhlükəsini alovlandırırdı. Mövcud situasiya xarici dövlələtlərə Azərbaycana təzyiq üçün də real şərait yaradır, ölkəmizin müstəqilliyini, bir dövlət kimi mövcudluğunu sual altında qoyurdu. Məhz belə bir zamanda Ali Sovetin sədri seçilən Heydər Əliyev bütün bu pərakəndəliyə, qeyri-müəyyənliyə son qoydu. 1993-cü ilin 15 iyun tarixindən sonra Azərbaycanda bütün təxribatçı qruplara, cəmiyyəti bölməyə, dövləti parçalamağa çalışan qüvvələrə qarşı ciddi mübarizəyə start verildi. Xalqın mənafeyini əldə rəhbər tutan Heydər Əliyev, qısa zamanda ölkə daxilindəki qeyri-sabitliyə son qoydu. Mərkəzi hakimiyyət gücləndirildi. Şəxsi maraqlar əsasında fəaliyyət göstərən şəxslər hakimiyyətdən kənarlaşdırıldı və dövlət maraqlarının müdafiəsi ön plana çəkildi. Bir sözlə, Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişi Azərbaycan dövlətini, Azərbaycan dövlətçiliyini faktiki olaraq xilas etdi. Biz nəinki öz müstəqilliyimizi qoruyub saxladıq, həm də bu müstəqilliyi əhəmiyyətli dərəcədə möhkəmləndirməyə nail olduq.  -Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişi xarici işğalçılara qarşı uğurlu mübarizə baxımından nə ilə nəticələndi?  -Ulu öndərin hakimiyyətə gəlişi ilə ciddi islahatlara start verildi ki, bunlardan da biri ordudakı islahatlarla bağlı idi. Ümummilli liderin xalqımız və dövlətimiz qarşısındakı ən böyük xidmətlərindən biri onun nizami ordu yaratması, bu ordunu peşəkar hərbi kadrlarla təmin etməsi idi. Ulu öndərə qədər Azərbaycan Ordusu faktiki olaraq müxtəlif şəxslərə məxsus silahlı birləşmələrdən, özünümüdafiə batalyonlarından, qeyri-peşəkar birliklərdən ibarət idi. Heydər Əliyev hakimiyyətə gələndən sonra qeyri-qanuni silahlı birləşmələrin hamısını ləğv etdi. Nizami ordu, vahid komandanlıq yaradıldı. Orduya peşəkar kadrlar cəlb edildi. Məhz aparılan bütün bu islahlar nəticəsində Ermənistanın işğalçılıq siyasətinin genişlənməsinin qarşısı alındı. Hətta 1994-cü ildə Azərbaycan Ordusu cəbhənin bir neçə istiqamətində Ermənistana qarşı uğurlu hərbi əməliyyatlar aparmağa nail oldu. Artıq öz işğalçılıq siyasətini genişləndirə bilmədiyini görən Ermənistan atəşkəs sazişini imzalamağa nail oldu.  -Səmyar bəy, Heydər Əliyevin 15 iyun tarixində hakimiyyətə gəlişi Azərbaycanın sonrakı uğurlarına necə təsir göstərdi? Xüsusilə də, Azərbaycan dövlətinin həm iqtisadi, həm siyasi, həm də hərbi baxımdan güclənməsinə, 44 günlük Vətən müharibəsində düşmən üzərində həlledici qələbə qazanmasını necə sitimullaşdırdı?  -Əminliklə deyə bilərik ki, Ulu öndər Heydər Əliyevin ikinci dəfə hakimiyyətə gəlişi Azərbaycanın bütün sonrakı uğurlarının qarantı, təminatçısı oldu. Azərbaycan xalqı və dövlətçiliyi adına sevindirici məqamlardan biri də bu oldu ki, Prezident İlham Əliyev Ulu öndər Heydər Əliyevin siyasi kursunu son dərəcə uğurla davam etdirdi. Heydər Əliyev ideyaları əsasında aparılan islahatlar, yürüdülən daxili və xarici siyasət XXI əsrin əvvəllərində Azərbaycanın güclü bir dövlət kimi formalaşmasını təmin etdi. Azərbaycan iqtisadi-hərbi gücünə görə regionun lider dövlətinə çevrildi. Ümummilli ldier Heydər Əliyev kursunu daha da inkişaf etdirən Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Ordusunu dünya miqyasında qabaqcıl ordulardan birinə çevirdi. Bununla da, 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri yalnız erməni faşizmini deyil, ona havadarlıq edən qüvvələri də qəti məğlubiyyətə uğratdı. Azərbaycanın erməni işğalındakı tarixi torpqları azad edildi. Prezident İlham Əliyevin təbirincə desək, ölkə başçısı ata vəsiyyətini, Azərbaycan xalqının ən böyük arzusunu yerinə yetirdi. Bu gün Azərbaycanın işğaldan azad edilən ərazilərində ciddi yenidənqurma və abadlıq işləri həyata keçirilir. Ermənistanın işğalçılıq siyasətinin bu ərazilərdəki nəticələri aradan qaldırılır. Qarabağ və ətraf ərazilər sözün həqiqi mənasında cənnətə çevrilir. Bütün bunlar Müzəffər Ali baş Komandan İlham Əliyevin adı ilə bağlı olduğu qədər də, həm də Ümummilli lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Çünki bütün bu uğurların arxasında Heydər Əliyev siyasi kursu dayanır. Mən Azərbaycan xalqını bu tarixi gün – Milli Qurtuluş Günü münasibətilə təbrik edir, xalqımıza və dövlətimizə uğurlar arzulayıram. İnanıram ki, Azərbaycan yaxın gələcəkdə dünya dövlətləri arasında öz gücünü və nüfuzunu artırmaqda davam edəcək, bundan sonra da digər ölkələr respublikamızdakı inkişafı heyranlıqla müşahidə edəcəklər. Seymur ƏLİYEV  

Hikmət Babaoğlu: “Azərbaycanda tarixi zəfərə imza atmış qüdrətli və güclü milli dövlət, onun institusional qurumları var” “Bu gün Azərbaycanın bir nömrəli gündəmi tarixi qələbəmiz, uzun illərdir gözlədiyimiz Qarabağa Böyük Qayıdış və inkişafımızın bundan sonra da davam etdirilməsidir. Bunlardan başqa hər hansı bir ekstroardinar məsələnin ictimai gündəmə daxil edilməsi cəhdləri ölkəmizdə süni gündəm yaratmaq istəyənlərin uğursuz manipulyasiyasıdır. Ona görə də son günlər Azərbaycanda referendumun, yaxud Milli Məclisə yenidən seçkilərin keçirilməsi ilə bağlı səsləndirilən fikirlərin heç bir əsası yoxdur. Ən önəmlisi isə bu tip məsələlər ictimai sifariş deyil”. Bunu veteran.gov.az-a açıqlamasında millət vəkili Hikmət Babaoğlu bildirib. Millət vəkili pandemiya şəraitində görülən işlərə diqqət çəkib, bütün qurumlar kimi Milli Məclisin də pandemiya şəraitində uğurla fəaliyyət göstərdiyini qeyd edib: “Hazırda Azərbaycanda tarixi zəfərə imza atmış qüdrətli və güclü milli dövlət, onun institusional qurumları var. Hökumət olduqca səmərəli fəaliyyət göstərməklə COVID-19 pandemiyası şəraitinə baxmayaraq, iqtisadi-siyasi və sosial sahədə mümkün olan bütün işləri uğurla həyata keçirir. Hakimiyyətin başqa bir qolu olan ali qanunverici orqan - Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi yeni formalaşan konfiqurasiyası ilə istər qanunvericilik fəaliyyəti, istərsə də digər funksiyaları çərçivəsində mühüm işlər görür. Elə bu günlərdə Türkiyə-Azərbaycan-Pakistan parlamentləri arasında imzalanan Bakı Bəyannaməsi parlamentin beynəlxalq əlaqələri necə yüksək səviyyədə qurmağı bacarmasının bir göstəricisidir. Buna paralel olaraq 2020-2021-ci qanunvericilik ilində qanun yaradıcılığı istiqamətində parlamentin intensiv fəaliyyəti yalnız təqdir oluna bilər. Eyni zamanda, yeni tərkibdə Milli Məclis üzvlərinin seçicilərlə işləmək, onların problemlərinin həll edilməsi işində yeni təcrübə yaratması da xüsusi vurğulanmalı məsələlərdən biridir. İcra hakimiyyəti orqanları ilə koordinasiyalı fəaliyyət nəticəsində Milli Məclisə ünvanlanmış vətəndaş müraciətlərinin qısa müddətdə həll edilməsi istiqamətində atılan addımlar da ictimai diqqətin təqdir etdiyi hadisədir. Əgər ictimai münasibətləri layiqincə tənzimləyə bilən, demokratik siyasi sistemin hüquqi əsaslarını təşkil edən Konstitusiya və bu konstitusion tələblərdən irəli gələn əsaslarda formalaşmış yeni Milli Məclis varsa, o zaman nə hər hansı bir referenduma, nə də yeni parlament seçkilərinə heç bir ehtiyac yoxdur”. Seymur ƏLİYEV