Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin ABŞ-ın Vitse-prezidenti Ceyms Devid Vensin ölkəmizə rəsmi səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanatlar və imzalanmış “Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiya” iki ölkə arasında münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu bir daha nümayiş etdirdi.Bu səfər və əldə olunan razılaşmalar təkcə ikitərəfli əlaqələrin inkişafı baxımından deyil, həm də Cənubi Qafqazda davamlı sülhün, regional sabitliyin və beynəlxalq əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm tarixi hadisə kimi dəyərləndirilməlidir.Strateji tərəfdaşlığın formalaşması siyasi iradə və qarşılıqlı etimada əsaslanır.Prezident İlham Əliyev bəyanatında Tramp–Vens administrasiyasının Azərbaycana göstərdiyi müsbət münasibəti xüsusi vurğulayaraq, bu siyasətin ölkələrimiz arasında etimada əsaslanan tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinə xidmət etdiyini qeyd etdi.Altı ay ərzində aparılan intensiv danışıqların nəticəsi olaraq Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının imzalanması Azərbaycan və ABŞ arasında uzunmüddətli əməkdaşlıq modelinin formalaşdığını təsdiqləyir. Xüsusilə Prezident İlham Əliyevin Prezident Donald Trampla Vaşinqtonda keçirdiyi tarixi görüşdən sonra yaradılmış işçi qrupunun fəaliyyəti bu prosesin sistemli şəkildə aparıldığını göstərir.Bu sənəd dövlətlərarası münasibətlərin hüquqi, siyasi və institusional əsaslarını daha da möhkəmləndirir.Sülh gündəliyi və regional sabitlik ölkəmiz üçün hər zaman prioritet olub. Burda ABŞ-ın mühüm rolunu da vurğulamaq yerinə düşər.Prezident İlham Əliyevin çıxışında xüsusi yer tutan məsələlərdən biri də Ermənistan–Azərbaycan münasibətlərində sülh prosesi oldu. ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş razılaşmalar, Ağ Evdə paraflanmış sülh sənədi və Birgə Bəyannamə regionda yeni reallıqlar yaradıb.Altı aydır davam edən sülh şəraiti göstərir ki, Azərbaycan konstruktiv mövqeyi və prinsipial siyasəti ilə regionda sabitliyin əsas təminatçısıdır. Bu prosesdə ABŞ-ın göstərdiyi dəstək beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən də yüksək qiymətləndirilir.Sülhün möhkəmlənməsi həm iqtisadi inkişaf, həm nəqliyyat əlaqələri, həm də humanitar əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açır.Tramp–Vens administrasiyasının təşəbbüsü ilə irəli sürülən Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu (TRIPP) layihəsi regionun nəqliyyat və logistika xəritəsini köklü şəkildə dəyişəcək strateji layihədir.Bu layihə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasını birləşdirir, Azərbaycan və Ermənistan üzərindən Asiya ilə Avropanı əlaqələndirir, Orta Dəhlizin imkanlarını genişləndirir, beynəlxalq ticarətin təhlükəsiz və etibarlı şəkildə həyata keçirilməsinə şərait yaradır.Azərbaycanın Ermənistanla tranzit məhdudiyyətlərini aradan qaldırması, neft məhsullarının tədarükünə başlaması sülhün praktik nəticələrinin bariz nümunəsidir.TRIPP layihəsi regionda əməkdaşlıq mədəniyyətinin formalaşmasına və qarşılıqlı asılılığın artmasına xidmət edir.Enerji təhlükəsizliyi də gprüşdə danışıqların əsasını təşkil etdi. Çünki bu sahədə Azərbaycanın strateji rolu əvəzsizdir.Azərbaycan bu gün Avropanın və regionun enerji təhlükəsizliyində əsas aktorlardan biridir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, ölkəmiz 16 dövlətin enerji təhlükəsizliyini təmin edir ki, onların əksəriyyəti NATO üzvü və ABŞ-ın müttəfiqləridir.Cənub Qaz Dəhlizi, “Əsrin müqaviləsi” kimi layihələr Azərbaycan–ABŞ əməkdaşlığının uğurlu nümunələridir. Xartiyada enerji sahəsində marşrutların şaxələndirilməsi, interkonnektor layihələri, elektrik enerjisi əməkdaşlığı, mülki nüvə sahəsində əməkdaşlıq kimi istiqamətlərin yer alması tərəfdaşlığın dərinləşdirildiyini göstərir. Bu, Azərbaycanın qlobal enerji bazarında mövqeyini daha da möhkəmləndirir.Rəqəmsal transformasiya və süni intellekt sahəsində əməkdaşlıq Xartiyanın mühüm istiqamətlərindən biri və rəqəmsal infrastruktur sahəsidir. Bu, Azərbaycanın innovasiyaya əsaslanan iqtisadi modelə keçid strategiyasının mühüm tərkib hissəsidir.Sənəddə nəzərdə tutulan AI data mərkəzlərinin yaradılması, texnologiyaların ötürülməsi, startapların dəstəklənməsi, R&D mexanizmlərinin qurulması kiber təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığa tövhə verəcək.Amerikanın aparıcı texnoloji şirkətləri ilə qurulan tərəfdaşlıq Azərbaycanın regional texnoloji mərkəzə çevrilməsi perspektivini gücləndirir.Azərbaycan beynəlxalq təhlükəsizliyə töhfə verən məsuliyyətli tərəfdaş kimi tanınır. Ölkəmizin sülhməramlı missiyalarda iştirakı, terrorla mübarizədə fəal rolu ABŞ tərəfindən yüksək qiymətləndirilir.Xartiyada aşağıdakı istiqamətlərini xüsusi vurğulamaq yerinə düşər. Müdafiə sənayesi əməkdaşlığı, hərbi texnika və məhsulların satışı, antiterror fəaliyyəti,kibertəhlükəsizlik, kritik infrastrukturun mühafizəsi əsas istiqamətlər oldu.Bundan əlavə, humanitar minatəmizləmə sahəsində ABŞ-ın maliyyə və texniki dəstəyi işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpasında mühüm rol oynayacaq.İnstitusional mexanizmlər və davamlı əməkdaşlıq Xartiya çərçivəsində yaradılacaq işçi qrupları və illik görüş mexanizmləri tərəfdaşlığın formal sənədlə məhdudlaşmadığını, real layihələrlə möhkəmləndiriləcəyini göstərir.Üç ay ərzində hazırlanacaq yol xəritələri əməkdaşlığın konkret nəticələr verməsinə zəmin yaradacaq.Bu yanaşma Azərbaycan diplomatiyasının praqmatik və nəticəyönümlü xarakterini bir daha sübut edir.ABŞ-ın Vitse-prezidenti Cey. Di. Vensin səfəri, imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası və Prezident İlham Əliyevin verdiyi bəyanatlar göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq arenada etibarlı, güclü və söz sahibi olan dövlətdir.Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti nəticəsində ölkəmizin təhlükəsizliyi möhkəmlənir, iqtisadi imkanlar genişlənir, regional liderlik mövqeyi güclənir, Azərbaycan qlobal proseslərin fəal iştirakçısına çevrilir.Bu strateji tərəfdaşlıq modeli Azərbaycanın milli maraqlarına tam cavab verir və uzunmüddətli inkişaf strategiyasının mühüm sütunlarından biri kimi çıxış edir. Məşhur MəmmədovMilli Məclisin deputatı

Cəlil Xəlilov: “Onun xatirəsi xalqın yaddaşında əbədi yaşayacaq”   Sabah 15 dekabr – Azərbaycan xalqının böyük oğlu, mərhum general Bahadur Hüseynovun anadan olmasının 100-cü ildönümüdür. Bununla bağlı Veteran.gov.az-a açıqlama varən Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədr müavini, polkovnik Cəlil Xəlilov Bahadur Hüseynovun sadəcə çekist kimi peşəkarlığı ilə deyil, həm də öz xeyixahlığı, sadəliyi, səmimiyyəti ilə böyük hörmət və ehtiram qazandığını vurğulayıb:   “Bahadur Hüseynov hər şeydən öncə peşəkar hərbçi, təcrübəli hüquqşünas, əla çekist idi. Onun həyat və fəaliyətinə nəzər salsaq görərik ki, o, harada işləməsindən asılı olmayaraq, hər zaman öz işinə böyük məsuliyyət və vicdanla yanaşmış, ona həvalə edilən hər bir işi maksimum səviyyədə yerinə yetirməyə çalışmışdır. Məhz çalışqanlığı, yorulmazlığı, işə məsuliyətli münasibəti onun xidmət pillələrində sürətli yüksəlişinə yol açmış, Bahadur Hüseynov adını hər yerdə məşhurlaşdırmışdı.   Ancaq Bahadur Hüseynovu insanlara sevdirən onun sadəcə peşəkar mütəxəssis kimi fəaliyyəti deyildi. Bahadur Hüseynov həm də hərbçilərin, veteranların yaxın dostu, əsl xeyirxah idi. O, tabeçiliyində çalışan hər bir şəxsin sosial durumu, ailə vəziyyəti ilə yaxından maraqlanır, onların hər bir probleminin həllinə səy göstərirdi. Onlarla hərbçinin mənzil probleminin həlli, ailə qurması, sosial rifahını yaxşılaşdırması Bahadur Hüseynovun adı ilə bağlıdır.   Bahadur Hüseynov Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələrin Veteranları Təşkilatının sədri olduğu dönəmdə də veteranların sosial təminatının güclənməsi üçün əlindən gələni əsirgəməmiş, bütün imkanlardan istfadə edərək veteranların həyat səviyyəsini yüksəltməyə çalışmışdır. O, öz sadəliyi, səmimiliyi, insanlara doğma, qayğıkeş  münasibəti il hər kəsin sevimlisinə çevrilmişdi. Məhz bütün bu xüsusiyyətlərin cəmi Bahadur Hüseynovu gənclərin idealına çevirmişdi. Hansı ki, bu gün də Bahadur Hüseynovu öz idealı hesab edən kifayət qədər gənc mövcuddur. Bu baxımdan Bahadur Hüseynovu gənclərin əbədi idealı adlandırmaq olar.   Bu gün Bahadur Hüseynov fiziki baxımdan aramızda deyil. Amma onun qoyub getdiyi məktəb, hazırladığı kadrlar, dövlətimiz, xalqımız üçün gördüyü işlər göz önündədir.   Bahadur Hüseynov ömrünü vətəninə, millətinə həsr edən böyük azərbaycanlı olub və nə qədər ki, Azərbaycan xalqı var, o da bu xalqın digər böyük övladları kimi xalqın yaddaşında əbədi yaşayacaqdır”.  

14 yanvar 2025-ci il tarixində Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri polkovnik Cəlil Xəlilov bir qrup 44 günlük Vətən müharibəsi veteranı ilə görüşüb. Görüşdə veteranları maraqlandıran suallara cavab verən polkovnik Cəlil Xəlilov, 44 günlük Vətən müharibəsində Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin göstərdiyi tarixi qəhrəmanlıqdan danışıb.  Təşkilat sədri qeyd edib ki, 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan əsgərinin cəsarəti və peşəkarlığı, xalqımızın həmrəyliyi, Prezident İlham Əliyevin sərkərdəlik dühası ölkəmizi bu tarixi sınaqdan qalib çıxarıb, işğaldakı torpaqlar erməni faşistlərindən azad edilib. Veteranlara Vətən müharibəsində göstərdikləri qəhrəmanlığa görə təşəkkür edən polkovnik Cəlil Xəlilov, bundan sonra da Müzəffər Ali Baş Komandanın ətrafında sıx birləşməyin zəruriliyini vurğulayıb. Polkovnik qeyd edib ki, hazırkı post-müharibə dövründə xalqımızın öz birliyini qoruyub saxlaması, dövlət başçısının hər bir çağırışını dəstəkləməsi gələcək uğurların əsas təminatçısı və qarantıdır. Görüşdən sonra veteranlar Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı ilə ətraflı tanış olub, Ulu öndər Heydər Əliyev və Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev guşələrini ziyarət ediblər. Təşkilata üzv olan veteranlara üzvlük vəsiqələri təqdim edilib.  

“Biz dəfələrlə Bakıya “Qəhrəman şəhər” adının verilməsi təklifi ilə çıxış etmişik”   Gələn il İkinci Dünya Müharibəsinin 75 illiyi dünyanın bir çox ölkələrində, xüsusilə də faşizmə qarşı ciddi mübarizə aparan, bu yolda böyük qurbanlar verən, fədakarlıqlar göstərən dövlətlərdə, eləcə də ölkəmizdə qeyd ediləcək. Moderator.az olaraq millət vəkili Siyavuş Novruzovla söhbətimizdə Azərbaycanın faşizm üzərindəki qələbədəki rolunu şərh etməklə yanaşı, Azərbaycanın bu qələbədəki rolunun təbliği istiqamətində atılması gərəkən addımlara da aydınlıq gətirməyə çalışdıq.   -Siyavuş bəy, gələn il faşizm üzərindəki qələbənin 75 illiyi qeyd olunacaq. Respublika Veteranlar Təşkilatının sədr müavini, polkovnik  Cəlil Xəlilov saytımıza açıqlamasında belə bir təkliflə çıxış edib ki, ölkəmizin II Dünya Müharibəsində iştiakını əks etdirən muzeyin açılmasına ehtiyac var və bu, tarixi həqiqətlərin gənc nəslə təbliği baxımından da mühüm əhəmiyyət kəsb edər. Bu təkliflə bağlı fikrinizi bilmək isəterdik.   -Hesab edirəm ki, ölkəmizdə belə bir muzeyin yaradılması məqsədəuyğun olar. Çünki Azərbaycan II Dünya Müharibəsində həqiqətən də aktiv iştirak edib, faşizm üzərində qələbənin əldə edilməsinə böyük töhfələr verib. Həm insan resursu baxımından, həm də təchizat baxımından Azərbaycan SSRİ məkanında faşizmə qarşı mübarizəyə ən çox töhfə verən ölkədir. Biz əhalinin o vaxtkı sayına görə müqayisə etsək görərək ki, Azərbaycan bu məsələdə həqiqətən də öncül mövqeyə malikdir. Bu baxımdan Azərbaycanın II Dünya Müharibəsində iştirakını, faşizm üzərindəki qələbədə göstərdiyi fədakarlıqları əks etdirən belə bir muzeyin yaradılması hesab edirəm ki, işin xeyrinə olar. Bu, gənclərin, yeni nəsillərin maariflənməsi, ölkəmizə gələn qonaqların məlumatlandırılması baxımından da faydalı olar. Bu baxımdan hesab edirəm ki, belə bir muzeyin yaradılması məqsədəuyğundur.   -Azərbaycanın II Dünya Müharibəsində insan faktoru baxımından da yaxından iştirak etdiyini vurğuladınız. Bu iştirakçılıq rəqəmlərdə necə əks olunub?   -Azərbaycan II Dünya Müharibəsində 600 min nəfərlə cəbhələrdə təmsil olunurdu. Hansı ki, onun 300 mini faşizməq arşı döyüşlərdə qəhrəmancasına həlak oldu. Geri qayıdanların isə yarısı əlil vəziyyətində geri qayıtdı. Azərbaycan kifayət qədər böyük canlı qüvvə ilə bu müharibədə iştirak etdi.   -Faşizm üzərindəki qələbədə Bakı neftinin önəmi həm yerli, həm də xarici ekspertlər tərəfindən zaman-zaman qeyd olunub. Hətta mərhum prezident Heydər Əliyev bildirirdi ki, əgər Bakı nefti olmasaydı, o zaman müharibənin taleyi sual altına düşə bilərdi. Sizcə bu amil faşizm üzərindəki qələbədə Bakı  neftinin əlahiddə əhəmiyyətə malik olduğunu isbatlamırmı?   -Təbii ki, Bakı neftinin faşizm üzərindəki qələbədəki rolu böyükdür. Daha dəqiq desək, faşizm üzərindəki qələbədə Bakı nefti həlledici əhəmiyyətə malik olub. Çünki həmin vaxtı SSRİ-dəki bir sıra neft yataqları hələ kəşf edilməmiş, istismara verilməmişdi. Tümen və s. kimi neft yataqları yalnız sonradan istifadəyə verildi. Belə olan halda müharibənin bütün ağırlığı neft Bakısının üzərinə düşürdü. Müharibədə iştirak edən bütün təyayrələrin, tankların, döyüş maşınlarının 70%-dən çoxu məhz Bakı nefti ilə hərəkətə gətirilirdi. Buna görə də Hitleürin əsas planlarındna biri Bakını tutmaq idi. O, Bakını tutmaqla SSRİ-nin yanacaq təchizatından məhrum etmək, müharibənin taleyini həll etmək istəyridi. Yəni Bakı həm də bir sənaye şəhəri, neft şəhəri  kimi II Dümya Müharibəsində fəal iştirak edib.   -Lakin təəssüflər olsun ki, göstərdiyi bütün fədakarlıqlara rəğmən Bakıya “Qəhrəman şəhər” adı verilmədi...   -Bəli. Bu, həqiqətən də təəssüf doğuran bir məsələdir. Biz dəfələrlə Bakıya “Qəhrəman şəhər” adının verilməsi məsələsini qaldırmışıq. Çünki Bakı bu ada artıqlaması ilə layqidir. Qeyd etdiyimiz kimi ön xəttə bütün təchizat Bakıdan gedirdi. Bakının faşizm üzərindəki qələbədəki rolu doğrudan da böyükdür. Bakıda II Dünya Müharibəsində SSRİ-nin müxtəlif bölgələrindən gətirilən qaçqınlar məskunlaşdırılıb. Buradakı qospitallarda alman faşizmi ilə döyüşlərdə  yaralanan minlərlə insan müalicə alıb. Bakının, Azərbaycanın bu müharibədəki mövqeyi birmənalı olub. Əgər biz Qərb ölkələrinə baxsaq görərik ki, onların bir çoxunda bu məsələyə birmənalı baxış olmayıb. Yəni orada insanlaırn bir qismi faşizmə qarşı döyüşsə də, digər qismi alman faşizminin sıralarında vuruşurdu. Azərbaycanda isə SSRİ-nin tərkibində faşizmə qarşı yekdil mübarizə həyata keçirilirdi. Təəssüflər olsun ki, Azərbaycandan olan, faşizmə qarşı mərdliklə döyüşən insanlarımızın bir qismi də öz layiqli qiymətini almayıb.   -Sizcə cəbhələrdə böyük qəhrəmanlıqlar göstərən azərbaycanlıların hamısının layiqincə qiymətləndirilməsinə nə mane oldu?   -Buna səbəb o vaxt SSRİ rəhbərliyində ermənilərin geniş şəkildə təmsilçiliyi idi. O vaxt SSRİ-nin həm Müdafiə Nazirliyində, həm Xarici İşlər Nazirliyində, həm SSRİ Mərkəzi Komitəsində və digər qurumlarda çoxlu sayda erməni erməni var idi. Onlar  azərbaycanlıların orden və medallarla təltif edilməsinə, onların layiqincə qiymətləndirilməsinə maneçilik törədirdilər. Onlar cəbhə xəttindən mərkəzə göndərilən təltiflərlə bağlı təqdimatlara mane olurdular. Bunun özü də vacib araşdırma tələb edən məsələlərdən biridir. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə ciddi, fundamental araşdırmaların aparılmasına ehtiyac var və bu, tarixi həqiqətlərin üzə çıxarılması baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir.   Seymur ƏLİYEV